Odbrane radova

Direktna Digitalna Radiografija (DDR) je napredna verzija digitalne radiografije koja automatski proizvodi digitalni radiografski prikaz/sliku na kompjuteru. Širokom spektru digitalnih detektora nisu potrebni precizni faktori izloženosti kako bi se dobio dijagnostički prihvatljiv snimak. Slike sa nedovoljnom izloženosti lako se prepoznaju po izraženom pozadinskom šumu. S druge strane, slike sa prevelikom izloženosti, koje dovode do zasićenja detektora, teško se prepoznaju jer softverska korekcija može nadoknaditi prekoračenje samo 5 do 10 puta. Da bi se izbjegli ponovni pregledi, radiološki tehničari mogu nesvjesno koristiti veće doze izloženosti. Ovo znači da se dijagnostički prihvatljiva slika može dobiti sa značajno većim nivoima ulazne doze, ali po cijenu potencijalno većeg ozračivanja pacijenta. Stoga je ključno imati pouzdan indeks ekspozicije (EI). U savremenoj digitalnoj radiografiji, to je indikator koji daje povratnu informaciju o količini zračenja koja je došla do detektora. Međutim, cijeli koncept gubi smisao ako indeks ekspozicije (EI) nije tačna mjera doze primljene od strane pacijenta. EI se koristi za mjerenje odgovora detektora na zračenje u relevantnim područjima slike, a zatim se ti podaci obrađuju u digitalnom rentgenskom sistemu. Ovo istraživanje je provedeno da bi se utvrdilo da li indeks ekspozicije (EI) ovisi o vrsti radiološke procedure i dobiju li se preporučene vrijednosti, te da li dob i spol pacijenta imaju uticaj na EI vrijednosti. Ključnе rijеči: indeks ekspozicije (EI), kompjuterizovana radiografija (CR), radiološke procedure, zaštita pacijenata, kvalitet slike.

Cilj ovog istraživanja bio je ispitati promjene laboratorijskih parametara (FT3, FT4, TSH i TRAb) kod oboljelih od Morbus Graves–Basedow nakon postizanja remisije bolesti različitim terapijskim pristupima — medikamentoznom terapijom, radiojodnom terapijom i totalnom tireoidektomijom. Studija je sprovedena retrospektivnim pristupom u periodu 2021–2025. godine na Odjeljenju nuklearne medicine UKC-a Tuzla, obuhvativši 60 pacijenata s potvrđenom dijagnozom bolesti. Rezultati su pokazali da Graves–Basedow bolest značajno češće pogađa žene (81,7%) te da se najčešće javlja u srednjem životnom dobu. Nakon liječenja, vrijednosti FT3 i FT4 su se normalizovale, TSH je pokazao porast, dok su TRAb titri bili smanjeni, što odražava stabilizaciju hormonskog i imunološkog statusa. Statistički značajne promjene laboratorijskih parametara uočene su kod pacijenata liječenih radiojodnom terapijom (porast TSH, p=0,0136) i totalnom tireoidektomijom (smanjenje FT3, p=0,0044; TRAb, p=0,0003), dok su promjene nakon medikamentozne terapije bile blaže i bez značajne razlike. Korelacione analize potvrdile su negativan odnos između TSH i perifernih hormona (FT3, FT4), te snažnu povezanost između FT3 i FT4, dok TRAb pokazuje slabiju povezanost s hormonskim parametrima. Na osnovu dobijenih rezultata može se zaključiti da invazivniji terapijski pristupi (radiojodna terapija i tireoidektomija) postižu stabilniju remisiju i izraženije biohemijske promjene, dok medikamentozna terapija zahtijeva duže praćenje i postupniji oporavak. Ključne riječi: Graves–Basedow bolest, hipertireoza, štitna žlijezda, TSH, FT3, FT4, TRAb, radiojodna terapija, tireoidektomija, remisija.

Hipotireoza je jedno od najčešćih endokrinoloških oboljenja koje je posljedica smanjenog lučenja trijodtironina ( T3 ) i tiroksina ( T4 ), a povećanog tireostimulijarućeg hormona (TSH). Prethodna istraživanja su pokazala da negativna psihološka stanja, poput anskioznosti i depresije, mogu predstavljati rizične faktore za oboljevanje od hipotireoze mijenjajući koncentraciju tiroidnih hormona i TSH. Cilj ovog rada je bio utvrđivanje zastupljenosti depresije i anksioznosti kod osoba sa hipotireozom. Nadalje, nastojala se ispitati i uloga anksioznosti i depresije u predviđanju koncentracije tiroidnih hormona i TSH. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 81 ispitanika, gdje je kod 41 ispitanika hipotireoza tek otkrivena (netretirana grupa), a preostalih 40 ispitanika je bilo na supstitucionoj terapiji hipotireoze (tretirana grupa). Podaci su prikupljeni na osnovu rezultata laboratorisjkih nalaza hormona štitne žlijezde i tireostimulirajućeg hormona i subskala anksioznosti i depresije iz DASS-21 upitnika. Rezultati ovog istraživanja ukazuju na povezanost između funkcionalnog statusa štitne žlijezde i prisustva anksiozno – depresivnih simptoma, pri čemu se pokazalo da je anksioznost zastupljenija od depresije. Pacijenti koji su već bili na susptitucionoj terapiji hipotireoze su pokazali nižu frekvencu i intenzitet depresivnih i anksioznih simptoma u poređenju sa neliječenim osobama, što ukazuje na važnost adekvatnog liječenja hipotireoze kako za fiziološku tako i za psihološku stabilnost pacijenta. Nadalje, anksioznost i depresija su ostvarili kombinovanu ulogu u predviđanju hormona štitne žlijezde i TSH, s tim da je njihov prediktivni doprinos bio mnogo veći u kontekstu T3 i TSH. Sa druge strane, nije uočen individualni doprinos ova dva prediktora. Dakle, depresija i anksioznost mogu predstavljati faktore rizika u razumijevanju diskfunkcije tiroidnih hormona kao specifičnim fizioloških indikatora psihološkog distresa. Ovo istraživanje ukazuje na važnost multidisciplinarnog pristupa koji uključuje endokrinološku i psihološku procjenu u razumijevanju i pružanju kvalitetnijeg tretmana osobama sa hipotireozom. Ključne riječi: Hipotireoza, depresija, anksioznost, hormoni štitne žlijezde, tireostimulirajući hormon.