Magistarski radovi

U studiju je uključeno 80 pacijenata sa transplantiranim bubregom od čega 34 u ispitaničkoj i 46 u kontrolnoj grupu. U ukupnom uzorku bilo je 54 muška i 26 ženskih ispitanika. Kompariran je odnos muškaraca i žena u ispitivanoj i kontrolnoj grupi te starosna struktura u obje grupe gdje rezultati nisu popkazali statistčki značajnu razliku. Tip transplantacije preovladavala je živa srodnička transplantacija gdje nije dokazan statistički značajna broj kadaveričnih transplantacija. Komparacijom relevantnih praćenih parametara vrijednosti sistolnog i dijastolnog pritiska kao i prosjeka kreatinina, su statistički značajno viši u ispitaničkoj grupi. Rane komplikacije su znatno više zastupljene uispitaničkoj u odnosu na kontrolnu grupu, dok kasne komplikacije nisu statistički značajne. U ishodu grafta statistički značajno je veće odbacivanje grafta u ispitivanoj u odnosu na kontrolnu grupu. Iako je smrtnost veća u ispitaničkoj grupi po broju slučajeva, ova razlika nije statistički signifikantna. Prisustvo ranih i kasnih hirurških komplikacija je signifikantno uticalo na preživljavanje grafta. Prisustvo ranih komplikacija nije imalo signifikantan uticaj na ukupno preživljavanje pacijenta a slična situacija nađena je i kada su u pitanju kasne komplikacije. Učinjena je i binomna regresiona analiza koja je pokazala da je dob donora značajan prediktor postojanja ranih hirurških komplikacija, a kada su u pitanju kasne hirurške komplikacije, dob donora nije bila značajan prediktor za pojavu komplikacija. Posmatrajući dobnu granicu za pojavu ranih komplikacija, dobni prag donora od 45 godina je imao najbolju negativnu vrijednost, jer je ispod ovoga dobnog praga zabilježen samo jedan slučaj ranih hirurških komplikacija.

U toku studije, 40 pacijenata su ispunjavali kriterije za uključivanje u studiju. Prosječna dob svih ispitanika, izražena kao prosječna vrijednost ili SEM, iznosila je 19,0 mjeseci. Srednja vrijednost tjelesne mase pacijenata iznosila je 13, 5 kg. Kontrolnim pregledom pacijenata, niti kod jednog pacijenta nije potvrđeno prisustvo postoperativnih komplikacija. Srednje vrijednosti totalnog antioksidativnog kapaciteta seruma u preoperativnom i 2. postoperativnom mjerenju se nisu statistički značajno razlikovale. Podaci su prezentirani kao medijana i 95% interval pouzdanosti, te kao medijana i interkvartilni interval. Uočena je statistički značajna pozitivna povezanost srednje vrijednosti koncentracije TAK-a seruma preoperativno sa nivoom TAK-a pri 1. postoperativnom mjerenju i pri 2. postoperativnom mjerenju. Nije pronađena statistički značajna razlika u nivou totalnog antioksidativnog kapaciteta seruma u odnosu na dob i tip operativnog zahvata. Srednje koncentracije kortizola prije i nakon operativnog zahvata, prikazani kao medijana i 95% interval pouzdanosti, te kao medijana i interkvartilni interval, pokazale su statistički značajan porast u 1.postoperativnom mjerenju i pad u 2. postoperativnom mjerenju, pri čemu nisu dostigle preoperativne vrijednosti nakon 24 sata. Nisu pronađene statistički razlike u koncentraciji kortizola u odnosu na dob i tip operativnog zahvata. Nije pronađena statistički značajna korelacija preoperativnih i postoperativnih srednjih koncentracija kortizola. Srednje koncentracije prolaktina prije i nakon operativnog zahvata, prikazani kao medijana i 95% interval pouzdanosti, te kao medijana i interkvartilni interval, značajno su porasle u 1.postoperativnom mjerenju, da bi u 2.postoperativnom mjerenju pad bio izražen i statistički signifikantan u odnosu na preoperativno mjerenje. Nije pronađena korelacija između koncentracija prolaktina i tipa operativnog zahvata, ali je pronađena statistički značajna negativna korelacija između prolaktina i starosne dobi preoperativno. Nije pronađena statistički značajna korelacija preoperativnih i postoperativnih srednjih koncentracija prolaktina. Nisu pronađene značajne korelacije između totalnog antioksidativnog kapaciteta, kortizola i prolaktina.

Analiziran je 81 pacijent, a svi su liječeni u Klinici za neurologiju i bili su uključeni u RRT unutar prva 72 sata po prijemu u bolnicu. U cjelokupnom uzorku je bilo 42 (52%) žene, te 39 (48%) muškaraca. Prosječna dob ispitanika je bila od 66 (10) godina, a u rasponu od 38 do 85 godina. Posmatrajući socijalno-epidemiološke parametre vezane za uzorak, ukupno 26 (32.1%) ispitanika su bili pušači, njih 14 (17.3%) su bili redoviti konzumenti alkohola, dok je njih 32 ili 39.5% imalo recidiv moždanog udara pri uključenju u istraživanje. Na mjerenju prije rehabilitacije, a prema vrijednosti HAM-D skale zabilježeno je ukupno 40 (49.4%) ispitanika koji su bili depresivni, dok je ostatak od 41 (50.6%) ispitanika bio bez znakova depresije. Ove dvije grupe su tretirane kao ispitanička (depresivni) i kontrolna (bez depresije) grupa pacijenata. U kompletnom uzorku je neznatno dominirala ljevostrana oduzetost u 46 ili 56.8% ispitanika, a pri komparaciji razlika prema strani oduzetosti dvije ispitivane grupe bolesnika nije uočena značajna razlika. Od poremećaja govora primjećena je dominacija blage dizartrije, a potom anomičke afazije i dizartrije, ali nije bilo signifikantnih razlika u učestalosti različitih poremećaja govora između ispitaničkih grupa. Prosječne vrijednosti HAM-D skora za depresiju prije početka rehabilitacije su iznosile 8.68±4.80, dok su poslije rehabilitacije iste iznosile 7.30±5.48, ova prosječna razlika od je bila statistički signifikantna (p=0.002), a što se očitovalo i u broju depresivnih pacijenata prije (40;49.4%) i poslije (30;37%) rehabilitacije, gdje je prosječan pad u broju depresivnih pacijenata je bio statistički signifikantan (McNemar test; p=0.05). Komparirane su vrijednosti NIHSS i Rankin skale, kao i Barthel index-a i MMSE prije i nakon provedene rane rehabilitacije, promjene u vrijednosti istih u cjelokupnom uzorku je bio statistički signifikantan (p<0.0001). Dok pri komparaciji razlika u vrijednosti NIHSS i Rankin skora, te Barthel i MMSE skora nakon RRT između ispitaničkih grupa nije bilo od statističke značajnosti. Nakon provedene rane rehabilitacije, razlike u vrijednosti ukupnog, motoričkog i kognitivnog segmenta FIM skora su bile statistički signifikantne (p<0.0001), ali nije bilo statistički signifikantne razlike u efikasnosti rehabilitacije prema FIM skorovima između depresivnih i nedepresivnih pacijenata. Međutim, kada se slična komparacija učinila između depresivnih i nedepresivnih pacijenata podijeljenih prema vrijednostima HAM-D skora nakon rehabilitacije, pacijenti koji nisu imali znakove depresije imali su značajno veće poboljšanje u Barthel indeksu, Rankin skoru, te ukupnom i motoričkom FIM skoru.

Procijenjeno je da je ukupno oboljelih od inflamatornih, degenerativnih i metaboličkih bolesti mišićno-koštanog sistema 195.500 i 47.208 od ostalih MKB na području Tuzlanskog kantona. U ukupnom uzorku je bilo 2.518 (43%) muškaraca i 3.307 (57%) žena. Ekspiremantalnu–istraživačku grupu (4.692) činile su: inflamatorne artropatije (M00-M14), degenerativni oblici reumatizma (artroze M15-M19; spondiloze M45-M49; dorzopatije M50-M54) i metaboličke bolesti (M80-M84), a kontrolnu grupu (1.133) sve ostale mišićno-koštane bolesti iz grupe „M“ MKB-10. Evidentan je bio porast standardiziranih (kumulativnih) bolničkih stopa incidencije u grupi MKB kod oba spola. U 2000. godini standardizirana stopa incidencije je iznosila 15,66% kod muškaraca, 15,05% kod žena, a najveći porast je registrovan u 2004. godini kod oba spola. U 2004. godini standardizirana stopa incidencije je iznosila 28,21% kod muškaraca i 24,37% kod žena, sa blagim padom vrijednosti u 2005. godini, kada je iznosila 24,64% kod muškaraca, a 22,02% kod žena. Značajno (p<0,05) su obolijevale žene eksperimentalne grupe (3.307) u odnosu na muškarce (2.518), u definisanom periodu. Porast standardiziranih bolničkih stopa prevalencije za MKB je bion identičan porastu vrijednosti standardiziranih bolničkih stopa incidencije, dostižući najveće vrijednosti u 2004. godini, 36,21% kod muškaraca i 37,99% kod žena, sa blagim i neznatnim padom vrijednosti u 2005. godini na 32,40% kod muškaraca i 36,51% kod žena. U ovom istraživanju, značajno (p<0,05) su se bolnički registrovali novooboljeli od svih MKB u starosnim grupama 35-64 godine starosti, što je potvrdila hipoteza bolešću opterećenog radno-sposobnog dijela stanovništva. Prema prosječnim standardiziranim bolničkim stopama incidencije do 65 godina starosti, muškarci su se (15,45%) neznačajno više bolnički liječili nego žene (13,54%). Stanovnici Tuzlanskog kantona značajno (p<0,05) su više obolijevali od bolesti istraživačke grupe (inflamatorne artropatije, degenerativni oblici reumatizma i metaboličke bolesti) nego zbog ostalih MKB, čime je istraživanje potvrdilo prvu postavljenu hipotezu. U definisanom periodu novooboljelih je bolnički liječeno značajno više u istraživačkoj (4.692) nego u kontrolnoj grupi ispitanika (1133), a rasponi godišnjih X2 testova su se kretali u vrijednostima od 2,70-4,59. Od bolesti mišićno-koštanog sistema značajno su bolnički registrovani novooboljeli u starosnim grupama od 35 do 64 godine starosti, što znači da je mišićno-koštanim bolestima opterećeno radno sposobno stanovništvo. Prema prosječnim standardiziranim bolničkim stopama incidencije do 65 godina starosti, muškarci su se (15,45%) neznačajno više bolnički liječili nego žene (13,54%). Značajno je bila veća incidenca obolijevanja žena nego muškaraca, od istraživanih u odnosu na ostale MKB. Prema ishodu bolničkog liječenja ukupnog uzorka, neizliječenih je bilo 2.211 što je značajno (p<0,05) više od izliječenih 1.833. Značajno (p<0,05) je bilo manje osposobljenih za rad uz promjenu radnog mjesta (67) i osposobljenih samo za obavljanje svakodnevnih –životnih aktivnosti (695). Važno za ishod bolničkog liječenja a statistički neznačajni su: osposobljeni za svoj posao (958), osposobljeni za rad uz uvjet da se prekvalifikuju (27) i ispitanici letalnog ishoda (34). Bolnički ishod ispitanika nesposobnih za rad eksperimentalne grupe, <65 godina starosti, bilo je 38% žena i 75% muškaraca. Bolnički ishod liječenih u ovoj studiji upućivao je na hospitalizacije u uznapredovaloj fazi bolesti i vjerovatno, nedovoljne bolničke kapacitete za istraživanu patologiju. Nesposobnost za rad, kao ishod bolničkog liječenja žena <65 godina starosti je bila (38%) . Istovremeno je bilo 75% muškaraca <65 godina starosti na našem području nesposobnih za rad prema ishodu bolničkog liječenja. Žene su, na našem području,bile manje zaposlene od muškarca (75%) koji su obično zaposleni, a zbog istraživanih MKB često su bili nesposobni za rad. Za period prvih 6 mjeseci 2005. godine je bilo detaljno obrađeno 102 bolesnika. Uposlenici starosne dobi od 35-54. godine su koristili najviše dana bolovanja (9.043 dana), u prvih 6 mjeseci 2005. godine. U prosjeku su ispitanici (n=102) koristili 88,66 dana bolovanja, u rasponu od 99-179 dana bolovanja. Značajno (p<0,05) je bio registrovan apsentizam u eksperimentalnoj (87) u odnosu na kontrolnu grupu (15), čime je bila potvrđena druga radna hipoteza. U bolničkoj bazi je bilo registrovano 34 umrlih, a izgubljene godine života su se kretale u ukupnom godišnjem rasponu od 12 (2005) i 186 (2000), što čini prosječni raspon po umrlom od 6 (2005) do 31 (2000) godine. Umiranje od mišično-koštanih bolesti je bilo značajno (p<0,05) registrovano u starosti oboljelih (24) od 35-55 godina, kada su se javljala oboljenja drugih sistema u organizmu. Pošto je populacioni registar mortaliteta pratio direktne uzroke smrti, predpostavljala se i multikauzalnost u umiranju. Uzorak umrlih u ovoj studiji je registrovao bolničke smrtne ishode istraživane patologije.

Istraživanje je pokazalo da postoje značajna odstupanja u vođenju medicinske dokumentacije bolesnika sa psihičkim i somatskim oboljenjima. Statistički značajne razlike su u evidentiranju osobne (p=0.0001) i obiteljske anamneze (p=0.0001), bilježenju poremećaja u ponašanju (p=0.0001), educiranja bolesnika o načinima pomoći i samopomoći (p=0.0001), te o prevenciji pojave kroničnih oboljenja. Isto tako postoji statistički značajna razlika u pojavnosti psihijatrjskih oboljenja u žena u odnosu na muškarce (p=0.0001) uz koeficijent pouzdanosti od 95%. Termin sljedećeg susreta sa liječnikom nije ubilježen kod 86% ispitanika eksperimentalne i kod 30% ispitanika kontrolne skupine. Kod 96% ispitanika eksperimentalne skupine nedostajali su podaci o laboratorijskom skriningu, a ni kod jednog ispitanika nije nađen podatak o obavljenom fizikalnom pregledu za cijelu kalendarsku godinu. Potpunost evidencije o pacijentima testirana je egzaktnim Fisherovim testom. Upoređivane su učestalosti nepotpune i djelimično potpune evidencije. Razlika učestalosti smatrana je signifikantnom ako je P<0.05. Utvrđeno je da se učestalosti nalaženja nepotpunog (nedostajućeg) nalaza u eksperimentalnoj i kontrolnoj skupini statistički značajno razlikuju. Evidencija u zdravstvenim kartonima kontrolne skupine kvalitetnije je vođena.

U ispitivanom periodu zabilježena su 140 slučaja bakterijskog meningitisa kod djece dobi 1 mjesec do 14 godina, sa prevalencom od 1,53/1 000, na području Tuzlanskog kantona. Od 140 djece liječene od bakterijskog meningitisa bilo je 56,4 % dječaka i 43,6 % djevojčica, sa odnosom muška djeca:ženska djeca 1,3:1. Najveća učestalost bakterijskog meningitisa je zabilježena u dobnoj skupini 1-12 mjeseci 38,6 % slučajeva, a najmanja u grupi 11-14 g. 9,3 % slučajeva. April, maj i novembar su mjeseci kada je zabilježen najveći broj oboljelih od bakterijskog meningitisa 38,6 %. Najčešći uzročnici bakterijskog meningitisa kod djece dobi 1 mjesec do 14 godina su: Haemophilus influenzae, Neisseria meningitidis i Streptococcus pneumoniae. Najčešće prisutan simptom kod djece koja boluju od bakterijskog meningitisa je bila povišena temperatura koja je nađena u 95,0 %, zatim slijedi povraćanje u 71,4 % djece, pozitivni meningelani znaci u 60,0 %, te ostali simptomi u manjem procentu. Nađeno je da pojava simptoma ne ovisi o spolu, ali ovisi o dobi. Najčešće upotrebljavani antibiotik u tretmanu bakterijskog meningitisa je bio ceftriakson. Staphylococcus aureus je najčešći uzročnik izolovan u brisu nosa i ždrijela kod zdrave djece iz kontrolne grupe, u 45,7%. Uvođenje Hib vakcine je dovelo do smanjenja broja meningitisa uzrokovanih sa Haemophilus influenzae.

Prosječna dužina ležanja u skupini bolesnika operisanih klasičnom metodom je bila 3,65 dana, a u laparoskopskoj grupi 2,3 dana za hem-o-lok i 2,2 za endo-loop grupu. Postoji statistički značajna razlika u dužini hospitalizacije bolesnika operisanih klasičnom me-todom i obje grupe bolesnika operisanih laparoskopskom metodom (p<0,0001, p<0,001), što je jedan od pokazatelja prednosti laparoskopske metode operacije u odnosu na kla-sičnu apendektomiju, dok ne postoji statistički značajna razlika u dužini hospitalizacije između obje laparoskopske metode apendektomije (p>0,13). Prosječna dužina trajanja operacije u klasičnoj apendektomiji je iznosila 69,41 minuta, u laparoskopskoj apendektomiji za hemo-lok 36,60 minuta i endo-loop 37,16 minuta. Postoji statistički značajna razlika u dužini operativnog vremena između klasične apen-dektomije i obe grupe bolesnika operisanih laparoskopskom metodom(p<0,01., p<0,001), dok unutar obe grupe bolesnika operisane laparoskopskom metodom ne postoji statistički značajna razlika u dužini trajanja operacije(p>0,451). U grupi bolesnika operisanih laparoskopskom metodom, mjereno je vrijeme potrebno za aplikaciju hem-o-loka i endo-loopa nakon skeletiziranja mezoapendiksa. Prosječno vrije-me aplikacije hem-o-lok-a iznosilo je 68,2 sekunde, dok je za endo-loop 176,9 sekundi. Postoji statistički značajna razlika u dužini aplikacije hem-o-lok-a klipsa i endo-loop-a (p<0,013). Kontrola bola nakon operativnog zahvata u obe grupe bolesnika se sprovodila parenteral-nom analgezijom. Srednja vrijednost datog analgetika kod klasične apendektomije iznosi 7,18 ampula, a kod endoloop grupe 5,23, a hem-o-lok grupe 4,8 ampula. Ne postoji sta-tistički značajna razlika u količini datog analgetika između endo-loop laparoskopske i klasične metode apendektomije (p>0,340), kao i između obje laparoskopske metode apendektomije (p>0,148), dok postoji statistički značajna razlika između hem-o-lok lapa-roskopske i klasične metode apendektomije (p<0,015). Intraoperativne komplikacije su u grupi hem-o-lok-a bile u dva slučaja: krvarenje iz grana arterije apendikularis koje je zbrinuto s 5 i 10 mm klipsom i surgicelom i otvoren cekum pri bazi apendiksa u dužini 2-3 cm koji se laparoskopski suturirao. U grupi endo-loop-a zabilježeno je krvarenje i zasječena tenija cekuma koja se laparoskopski zbrinula. Sve intraoperativne komplikacije zbrinute su bez ikakvog uticaja na tok liječenja. U klasičnoj apendektomiji 15% rana je cijelilo per secundam, 5% je cijelilo s infekcijom rane, dok je flegmona rane bila u 3,3% bolesnika. Kod pacijenata operisanih laparoskop-skom metodom bile su prisutne dvije (0,6%) komplikacije koje su se manifestovale kao infekcija paraumbilikalne rane i celulitis prednjeg trbušnog zida, nastale najvjerovatnije usljed rastezanja kože prilikom ekstrakcije upaljenog apendiksa. Postoji statistički zna-čajna razlika u postoperativnim infekcijama rane između klasične i obje grupe bolesnika operisanih laparoskopskom metodom (p<0,001). Laparoskopska apendektomija u odnosu na klasičnu apendektomiju ima znatno bolji kozmetski efekat. Pravilnim odabirom rasporeda troakara može se izbjeći vidljivost dva otvora od 5 mm koji se nalaze u predjelu bikinija, dok treći, 10 mm troakar u predjelu umbilikusa u postoperativnom toku bolesti ne ostavlja vidljiv ožiljak i ne umanjuje koz-metski efekat. I cijena koštanja klasične (750, 6 KM) i laparoskopske apendektomije (702,6 KM), ukoli-ko se ne koriste jednokratni instrumenti, favorizira laparoskopsku apendektomiju. Studija je patohistološki evaluirala apliciranje neresoptivnog plastičnog hem-o-lok klipsa i endoloopa u ekperimentalnoj grupi koju su činili 40 pacova soja Wistar albino. Rezul-tati su pokazali da je plastični klips 14. postoperativnog dana pokazivao blažu mukoznu inflamaciju nego endoloop. Dvadeset osmog postoperativnog dana hem-o-lok izaziva ponovo blažu upalnu promjenu.

U studiju je uključeno 66 ispitanika, 39 sa znacima hipertireoze i 27 zdravih prosječne dobi 45,1± 11,9 godina. Prosječna dob oboljelih je bila 47,6 ± 11,1 a zdravih 41,4±12,4(p<0,04). Biohemijske vrijednosti parametara tireoidne funkcije po grupama oboljelih i zdravih su iznosile: FT3 za oboljele 9,7±1,2, za zdrave 5,4±1,2 ; (p<0,0001) FT4 za oboljele 28,6±2,1 za zdrave 15,9±2,8; (p<0,0001) TSH za oboljele 0,005 za zdrave 1,8 (p<0,0001) U studiji su obrađeni klinički simptomi i znaci,te EKG i ultrazvučni kardiološki parametri. Od kliničkih simptoma ustanovljeno je da se palpitacije i bol u prsima nisu bitnije razlikovale u grupi oboljelih i zdravih,tj.p>0,05. Međutim značajno su bili manje zastupljeni u grupi oboljelih nakon tireostatske terapije,p<0,0001. Druga dva klinička simptoma, dispnea i preskakanje srca su bila značajno češće zastupljena u grupi oboljelih od grupe zdravih, p<0,0002.odnosno p<0,0001. Razlika je postojala u korelaciji sa TSH, jer su ispitanici sa prisutnim simptomima imali značajno niže vrijednosti TSH,a postojala je i pri poredjenju ovih simptoma prije i nakon terapije.Od analiziranih kliničkih znakova(puls,sistolni i dijastolni pritisak), svi su bili značaj o viši u grupi oboljelih u odnosu na kontrolnu grupu(p<0,0001). Korelacija sa vrijednošću TSH je bila signifikantna i negativna u sva tri slučaja, što znači da kako je TSH rastao, tako su ispitivani parametri opadali (Spearmans rho=-0,67; Kendalls tau=0,47). Nakon terapije sve su vrijednosti značajno pale(p<0,0001). Pri poređenju sa zdravom kontrolom nakon terapije,nije više bilo značajne razlike niti u jednoj od varijabli. Od analiziranih EKG znakova,sinus tahikardija,fibrilacija atrija i supraventrikularne ekstrasistole su bile značajno više zastupljene u grupi oboljelih u odnosu na zdrave.TSH je predstavljao značajan rizik za sinus tahikardiju i SVES pa je tako povećanje vrijednosti TSH za 0,001 smanjivalo rizik za sinus tahikardiju 85% a za SVES 70%;ali ne i za atrijsku fibrilaciju i supraventrikularnu paroksizmalnu tahikardiju. Analizirani ultrazvučni kardiološki parametri: hiperkineticizam komora, hipertrofija lijeve komore, dijastolni dijametar lijeve komore, dijametar interventrikularnog septuma, dijametar zadnjeg zida i frakcija skraćenja vlakana su bili značajno više izraženi u grupi oboljelih u odnosu na kontrole dok je ejekciona frakcija takodje bila veća ali razlika nije dostigla statističku značajnost,jedino u grupi oboljelih prije i poslije terapije(p<0,0001).Razlog ove diskrepancije leži u činjenici da je kontrolna grupa bila mladja a mladji i normalno imaju veću ejekcionu frakciju.Činjenica da se ona poslije terapije u našoj studiji znatno smanjila potvrđuje da je one ipak povezana sa hipertireoidizmom.

Rezultati su svrstani u slijedeće cjeline: 1. Učestalost anafilaksije na području Tuzle 2. Uzroci anfilaksije 3. Dobna i spolna struktura ispitanika 4. Klasifikacija težine anafilaksije 5. Dijagnoze sa kliničkim karakteristikama anafilaksije 6. Analiza prehospitalne terapije anafilaksije 7. Analiza ishoda prehospitalnog liječenja anafilaksije 8. Analiza rezulata primjene ranitidina u terapiji anafilaksije 9. Prikaz rezultata je na 14 grafikona i 10 tabela. U ispitivanom periodu zabilježena su 86 slučaja anafilaksije u dobi od 6 mjeseci do 80 godina, sa učestalošću 65,4 slučajeva na 100000 stanovnika. Najveći broj anafilaksija registrovan je u ljetnim najtoplijim mjesecima ( august i juli zajedno) 44 ispitanika ili 51% od ukupnog broja. Od ukupnog broja ispitanika žena je bilo 40 ( 47%), a muškaraca 46 ( 53%). Vodeći uzrok anafilaksija je ubod insekata 49 ispitanika, ( 56,9%), potom lijekovi 21 ( 24,4%), hrana 11 ( 12,8 %) i pet anafilaksija (5,8%) je nepoznatog uzroka. U toplijoj sezoni 75% anafilaksija izazvano je ubodima pčele, ose, i stršljena. U hladnijem periodu ( oktobar-mart) od 22 ispitanika sa anafilaksijom lijekovi su vodeći uzrok za 54,5%. Klasifikacijom težine anafilaksije koja se se zasniva na principu objedinjenosti svih simptoma dobije sa zajednička ocjena stepena težine stanja. Ovakav način je predložen od strane Müller-a i saradnika (1991) i korišten je u SHMP za dijagnozu anafilaksije kod 45 ispitanika. Na osnovu ovakve klasifikacije registrovano je 7 ( 16%) ispitanika sa najtežim stanjem anafilaksije i vodećim simptom hipotenzije - četvrtog stepena težine. Najveći broj je sa drugim stepenom težine anafilaksije 17 ( 37%), gdje je vodeći simptom angioedem. Teže stanje je imalo 9 ispitanika ( 20 %) što je odgovaralo trećem stepenu sa vodećim simptomom teškog gušenje. Najblaže stanje anafilaksije imalo je 12 ispitanika ( 27%) sa generalnom urtikarijom. Ispitanici kod kojih je utvrđena anafilaksija u ambulantama imali su različite dijagnoze. Od 41 ispitanika u ambulantama najveći broj ispitanika imalo je dijagnozu: Reactio allergica post ictus insecti 18 ispitanika ( 43,9%), a od ostalih registrovanih dijagnoza još su Urticaria generalisata medicamentosa 7 ispitanika ( 17,1%), Reactio allegica alimentaris 7 ( 17,1%). Najmanje je bilo ispitanika sa dijagnozama: Shock anaphylacticus post penicillin 1 ( 2,4%), Status anaphylaxis post penicillin 1 ( 2,4%) i Reactio allergica medicamentosa allmacin 1 ( 2,4%). U primijenjenoj terapiji postoji razlika između ispitivane i kontrolne grupe. Kod korištenja klasifikacije težine anafilaksije više je ispitanika koji su u terapiji primili adrenalin, metilprednisolon, kloropiramin i intravenski fluid. χ2 testom testirano je da li razlika učestalosti prehospitalno liječenje završenoili UKC hospitalizirani, ovisi o mjestu početka tretmana. Šansa da pacijent poslije intervencije u SHMP bude poslan kući 10.9 puta veća (OR:10,9, 95%CI: 3.6-33.5, P<0,001 ), a šansa da pacijent ostane na bolničkom tretmanu 5.1 puta veća u grupi liječenih u ambulanti nego u grupi tretiranih u SHMP ( OR: 5,1, 95%CI: 1,29-29,2, P= 0,02). Prehospitalno završeno liječenje anafilaksije je imalo 25 ispitanika sa ranitidinom u terapiji, a manji broj 20 ranitidin nije korišten i u toj grupi 14 ispitanika više je hospitalizirano. Studentovim t- testom utvrđeno je da je vrijeme trajanja tretmana statistički značajno kraće kod grupe koja je primala ranitidin nego kod grupe koja ga nije primala. Šansa pojave neželjenih efekata 10.7 puta ( 95%CI: 2.4-63.9) je veća u slučaju kada nije primijenjen ranitidin nego u slučaju kada je ranitidin primijenjen. Rezultat primjene ranitidina je pokazao da su sistolni i dijastolni pritisci statististički značajno veći poslije terapije nego prije terapije ( P= 0,047 i P= 0,046). Puls je statistički značajno veći prije terapije ( P= 0,003).

Rezultati su podijeljeni shodno planiranom istraživanju na dvije odvojene cjeline. Učestalost pozitivnog nalaza urinokulture u prvoj grupi je bila 27/100 (27%), u drugoj grupi 25/100 (25%), i u trećoj grupi 25/100 (25%). U ispitanika sa pozitivnim nalazom urinokulture u prvoj grupi najčešći simptomi su bili povišena temperatura u 12 (50,0%) i poremećaj akta mokrenja u 8 (33,3%) ispitanika. Statistički značajno veća učestalost poremećaja akta mokrenja (P= 0,0401) i udruženih simptoma povišena temperatura i poremećaj akta mokrenja (P= 0,0069) bila je u ispitanika sa pozitivnom u odnosu na negativnu urinokulturu. Pouzdanost simptoma i znakova u otkrivanju IUT u dobu do kraja prve godine života ima senzitivnost (raspon 4-50%), specifičnost (raspon 62-86%), PPV (raspon 8-50%), NPV (raspon 74-80%), LR+ (raspon 0,3-3,1) i LR- (raspon 0,8-1,1). Udruženost najčešćih simptoma i znakova (povišena temperatura i poremećaj akta mokrenja) ima nižu senzitivnost (29%) i PPV (54%), a višu specifičnost (92%) i NPV (80%), te slab LR+ (3,7) i LR-(0,7). U ispitanika sa pozitivnim nalazom urinokulture u drugoj grupi najčešći simptomi su bili povišena temperatura u 19 (70,3%), poremećaj akta mokrenja u 17 (62,9%) i prisutnost neugodnog mirisa urina u 16 (59,2%) ispitanika. Statistički značajno veća učestalost povišene temperature (P= 0,0093), poremećaja akta mokrenja (P= 0,0202), neugodanog mirisa urina (P= 0,002) i udruženih parametara (povišena temperatura, poremećaj akta mokrenja i neugodan miris urina) (P= 0,0062) bila je u ispitanika sa pozitivnom u odnosu na negativnu urinokulturu. Pouzdanosi simptoma i znakova u otkrivanju IUT u djece uzrasta od 12 mjeseci do 6,9 godina ima senzitivnost (raspon 11-70%), specifičnost (raspon 59-97%), PPV (raspon13-60%), NPV (raspon 68-84%), LR+ (raspon 1,2-4,0) i LR- (raspon 0,5-1,2). Udruženost najćešćih simptomai znakova (povišena temperatura, poremećaj akta mokrenja i neugodan miris urina ima nižu senzitivnost (30%) i PPV (57%), a višu specifičnost (92%) i NPV (78%) te slab LR+ (3,6) i LR-(0,7). U ispitanika sa pozitivnim nalazom urinokulture u trećoj grupi najčešći su poremećaj akta mokrenja u 18 (72,0%), bolovi u trbuhu u 17 (68,0%), povišena tjelesna temperatura u 14 (56,0%) i prisutnost neugodnog mirisa urina u 12 (48,0%) ispitanika. Statistički značajno veća učestalost poremećaja akta mokrenja (P< 0,0001), bolova u trbuhu (P< 0,0001), povišene temperature (P< 0.0001), prisustva neugodnog mirisa urina (P< 0,0022) i udruženih parametara (poremećaj akta mokrenja, bolovi u trbuhu, neugodan miris urina i povišena temperatura) (P= 0,002) bila je u ispitanika sa pozitivnom u odnosu na negativnu urinokulturu. Pouzdanosi simptoma i znakova u otkrivanju IUT u djece uzrasta od 7 do 14 godina ima senzitivnost (raspon 20-72%), specifičnost (raspon 60-89%), PPV (raspon33-60%), NPV (raspon 16-87%), LR+ (raspon 1,3-4,5) i LR- (raspon 0,4-0,9). Udruženost najčešćih simptoma i znakova (povišena temperatura, poremećaj akta mokrenja, bolovi u trbuhu i neugodan miris urina) ima nižu senzitivnost (80%) i PPV (54%) od specifičnosti (83%) i NPV (86%) i slab LR+ (3,5) i LR-(0,5). Analizom pouzdanosti biohemijskog pregleda urina test trakom u dijagnosticiranju IUT utvrđeno je da nitrit test ima senzitivnost 57%, specifičnost 98%, PPV 91%, NPV 87%, dijagnostičku tačnost 87%, LR(+) 31,7 I LR- (0,4) Test leukocitne esteraze ima senzitivnost 82%, specifičnost 74%, PPV 52%, NPV 92%, dijagnostičku tačnost 76%, LR(+) 3,1 i LR- (0,2). Test na proteine ima senzitivnost 36%, specifičnost 92%, PPV 60%, NPV 81%, dijagnostičku tačnost 77%, LR(+) 4,4 i LR- (0,7). Test na krv ima senzitivnost 38%, specifičnost 942%, PPV 67%, NPV 82%, dijagnostičku tačnost 79%, LR(+) 6,1 i LR- (0,7). Test na leukocite u sedimentu urina ima senzitivnost 72%, specifičnost 88%, PPV 67%, NPV 90%, dijagnostičku tačnost 84%, LR(+) 6,0 i LR- (0,3). Test na bakterije u sedimentu urina ima senzitivnost 75%, specifičnost 84%, PPV 61%, NPV 91%, dijagnostičku tačnost 81%, LR(+) 4,7 i LR- (0,3). Kombinacija parametara nitrit testa i leukocitne esteraze ima senzitivnost 58%, specifičnost 99%, PPV 94%, NPV 87%, dijagnostičku tačnost 88%, LR(+) 43,2 i LR- (0,4). Kombinacija parametara bakterije i leukociti u sedimentu ima senzitivnost 75%, specifičnost 95%, PPV 83%, NPV 92%, dijagnostičku tačnost 89%, LR(+) 14,0 i LR (-) 0,3.