Magistarski radovi

Rezultati su podijeljeni shodno planiranom istraživanju na tri logički odvojene cjeline. Najveći broj pacijenata (17,7%) je imao II stepen komplikacija, potom stepen IIIa (13,1%), stepen I je imalo njih 10,3%, i stepen IIIb svega 2,8%. Stepen IV i V komplikacija nije uočen niti kod jednog pacijenta. Povišena tjelesna temepratura (28%) je bila najčešća komplikacija, nakon koje su slijedile bol kupirana opioidnim analgeticima (15%) i postoperativno plasiranje stenta radi prisustva kamenaca odnosno ugrušaka krvi u mokraćovodu (13,1%). Transfuziju krvi zbog ekscesivnog krvarenja je zahtjevalo 5,6% pacijenata. Prosječna životna dob pacijenata ispitivane grupe (23,7±3,2 godina) je bila bliska prodsječnoj životnoj dobi pacijenata kontrolne grupe (22,8±2,6 godina). Muški spol je bio neznatno više zastupljen u obje grupe pacijenata. Nije nađena značajna razlika u odnosu na indeks tjelesne mase između pacijenata ispitivane (23,6±3,17 cm2) i kontrolne grupe (22,8±2,64 cm2). Prethodnu vantjelesnu litotripsiju (ESWL) je imao manji broj pacijenata u ispitivanoj u odnosu na kontrolnu grupu, dok su prethodna hidronefroza i piurija bile rjeđe u kontrolnoj grupi, ali bez statistički značajne razlike. Prethodni operativni zahvat na bubregu je imalo više pacijenata ispitivane, u odnosu na kontrolnu grupu. Anomalije bubrega su bile prisutne kod 19,1% pacijenata u ispitivanoj grupi, od čega jedan bubreg imalo 8,5% pacijenata, potkovičasti bubreg 4,3%, a dvostruki mokraćovod njih 6,4%, bez značajne razlike u odnosu na kontrolnu grupu. Povišen krvni pritisak (53,2%) je imalo značajno više pacijenata ispitivane grupe, dok su rjeđe imali šećernu bolest, bez značajne razlike u odnosu na prethodni moždani udar. Prosječna bidimenzionalna veličina kamena je bila značajno veća u pacijenata sa komplikacijama, koji su češće imali koraliformni (29,8%) i multipli (31,9%) kamen. Utvrđena je granična vrijednost bidimenzionalne veličine kamena od >6,8 cm2 u predikciji nastanka komplikacija nakon PCNL-a, uz najbolju senzitivnost od 62% i specifičnost od 77%. Granična vrijednost trajanja PCNL-a više od 2 sata, u predikciji komplikacija kod pacijenata nakon PCNL-a, imala je senzitivnost od 81% i specifičnost od 78%. U ispitivanoj grupi samo jedan pacijent nije imao perioperativni J-J stent, dok je isti bio prisutan u 76,7% pacijenata kontrolne grupe. U pacijenata sa komplikacijama nakon PCNL-a utvrđen je veći ASA score fizički status u odnosu na pacijente kontrolne grupe. Pacijenti iz ispitivane grupe su bili značajo duže hospitalizirani.

Analiziran je ukupno 61 bolesnik sa registrovanim primarnim nefrotskim sindromom, odnosno sa nefrotskim sindromom kod kojih je prethodno prisutna arterijska hipertenzija. Prosječna životna dob u trenutku postavljanja dijagnoze bila je 44 ± 17 godina. Bilo je 38 bolesnika muškog spola (62%) i 23 bolesnice (38%). Prvu grupu činila su 33 (54%) bolesnika s neproliferativnim glomerulonefritisom, a drugu grupu 28 (46%) bolesnika sa proliferativnim glomerulonefritisom. Kao najučestalija patohistološka forma neproliferativnog odnosno proliferativnog glomerulonefritisa, koja je uzrokovala nefrotski sindrom, pokazala se membranska nefropatija (27,8%) odnosno membranoproliferativni GN (21,3%), respektivno. U istraživanju su analizirani sljedeći parametri: CRP, fibrinogen, albumin u serumu, proteinurija, hematurija, body mass index i patohistološka dijagnoza (kao prediktori istraživanja), odnosno hipertenzija i kreatinin (kao mjere ishoda). Nađeno je da postoji statistički značajna povezanost hipertenzije sa proliferativnom formom glomerulonefritisa (p=0,04). Bolesnici sa proliferativnim oblikom glomerulonefritisa imali su signifikantno viši nivo kreatinina od onih sa nekim od neproliferativnih oblika bolesti (p=0,03). Bolesnici koji nisu prije obolijevanja od primarnog nefrotskog sindroma liječeni od hipertenzije su značajno hipertenzivni nakon obolijevanja. Nije pokazana statistički značajna povezanost inflamatornih markera, proteinurije, hematurije i Body Mass Index-a sa hipertenzijom u primarnom nefrotskom sindromu. Logičnom regresijskom analizom efekta demografskih i dijagnostičkih parametara (dob, CRP, holesterol, albumin, kreatinin) na pojavu hipertenzije u primarnom nefrotskom sindromu, nađeno je da kod bolesnika sa nefrotskim sindromom, kod kojih je prisutna hipertenzija, jedino koncentracija albumina u serumu je značajno veća u odnosu na one bez hipertenzije (p<0,05). Povišenje vrijednosti albumina u serumu za 1 g/L je povećavalo rizik za pojavu hipertenzije u primarnom nefrotskom sindromu za 20%.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da žene sa iskustvom nestalog člana porodice tokom rata u Bosni i Hercegovini su imale značajno veći intenzitet simptoma anksioznosti, depresivnosti, somatskih simptoma i simptoma posttraumatskog stresnog poremećaja u odnosu na žene bez iskustva nestalog člana porodice. Žene sa iskustvom nestalog sina/kćerke su imale značajno veći intenzitet somatskih simptoma i simptoma anksioznosti, depresivnosti i posttraumatskog stresnog poremećaja u odnosu na žene sa iskustvom nestanka drugih članova porodice. Nije bilo značajne razlike u intenzitetu simptoma anksioznosti, depresivnosti i posttraumatskog stresnog poremećaja i somatskih simptoma između žena sa iskustvom nestanka supruga i žena sa iskustvom nestanka brata/sestre. U žena sa iskustvom nestalog supruga simptomi anksioznosti, depresivnosti i posttraumatskog stresnog poremećaja i somatski simptomi bili su značajno većeg intenziteta u odnosu na žene sa iskustvom nestalog oca/majke. U obje grupe žena utvrđeno je postojanje korištenja sve tri strategije suočavanja s tim što žene sa iskustvom nestalog člana porodice su značajno više koristile strategije izbjegavanja, emocijama usmjereno suočavanje i problemu usmjereno suočavanje. Od strategija izbjegavanja značajno više su korištene religija, tablete za smirenje i ponašajno izbjegavanje, a od strategija emocijama usmjereno suočavanje značajno više je korištino ventiliranje emocija, dok je od strategija problemu usmjereno suočavanje značajno više korišteno potiskivanje drugih aktivnosti i prihvatanje. U žena sa iskustvom nestalog sina/kćerke značajno više su korištene strategije izbjegavanja i problemu usmjerenog suočavanja a od načina je potiskivanje drugih aktivnosti, prihvatanje, mentalno izbjegavanje, religija i korištenje tableta za smirenje u odnosu na žene sa iskustvom nestalog oca/majke, a u odnosu na iskustvo nestalog supruga je značajno više korišteno ponašajno izbjegavanje dok je u dnosu na nestalog brata/sestru bila religija i korištenje tableta. Utvrđena je značajna korelacija između simptoma depresivnosti, anksioznosti, somatskih simptoma i simptoma posttramatskog stresnog poremećaja i strategija suočavanja.

Od ispitivanih 231 pacijenta, postavljena je dijagnoza plućne embolije kod njih 72 (31,2%), većinom kod žena (68,1%) na osnovu CTA plućnih arterija, a nakon direktne vizualizacije tromba u stablu plućnih arterija. Ova razlika među polovima kod oboljeli od plućne embolije je bila statistički značajna (2=9,389; df=1; p=0,002). Embolija je bila obostrana u 41 pacijenta, a u 31 je bila jednostrana i te češće desno (74,2%). Razlika u zahvatanju oba ili jednog pluća embolijom nije bila statistički značajna, dok je razlika u zahvatanju desnog ili lijevog pluća kod jednostrane embolije bila statistički značajna (2=7,258; df=1; p=0,007). Promjene u plućnom parenhimu koje su viđene pomoću CTA i standardnog snimka pluća su najčešće bile pleuralni izliv, parenhimska zasjenjenja, atelektaza i infarkt. Senzitivnost i specifičnost za CTA plućnih arterija iznosi 100% i 99%, respektivno, a za standardni snimak pluća 74% i 50%, respektivno.

Rezultati su pokazali da nije nađena statistički signifikantna razlika kada je u pitanju starosna dob ispitanika, dok je s druge strane postojala signifikantna razlika u spolnom sastavu između navedenih skupina. 67.5 % ispitanika testne skupine je bilo na oralnoj terapiji, a 30% na inzulinskom tretmanu. Prosječna vrijednost HbA1c iznosila je 7.05% a ŠUK-a 11.71, pri čemu je samo 25% oboljelih od DM tip 2 imalo ciljne vrijednosti HbA1c (<6.5%). Kada su u pitanju riziko faktori, dokazana je statistična signifikantnost za arterijsku hipertenziju (X2= 4.05, df=1, p=0.04) i dislipidemiju (X2 =4.09, df =1, p= 0.04). S druge strane nije nađena razlika za pušenje i pozitivnu porodičnu anamnezu. Prosječna vrijednost troponina u kontrolnoj skupini je iznosila 20.01, CK 331.28 i CKMB 48.63 vs 14.24, 251.73, 35.15 u testnoj skupini. Nije utvrđena statistički signifikantna razlika za troponin između ispitivanih skupina (p=0.64) a za CK je utvrđena granična signifikantnost (p=0.06) u korist kontrolne skupine, te za CKMB signifikantna statistička razlika (p=0.03) također u korist kontrolne skupine. Prosječna vrijednost sistolne funkcije lijeve komore izražene kroz ejekcionu frakciju u kontrolnoj skupini iznosila je 44.85% u odnosu na testnu skupinu gdje je bila 45.60%, samim time kompariranjem vrijednosti EF između ispitivanih skupina nije nađena statistička signifikantnost (p=0.70). Analizirajući zastupljenost pojedinih lokalizacija infarkta miokarda utvrđeno je da je najčešća bila inferiorna lokalizacija sa 51.2% nakon čega slijedi anteriorna lokalizacija sa 32.3% pri čemu je prosječna vrijednost troponina inferiorne lokalizacije bila 15.34, a anteriorne lokalizacije 20.17. Nije nađena statistička signifikantnost između koncentracije troponina i lokalizacije infarkta kako u kompletnom uzorku tako i u pojedinačnim skupinama (p=0.64). Nadalje korelacijskom analizom vrijednosti srčanih markera i ejekcione frakcije nađena je negativna, statistički signifikanta srednje izražena korelacija između testne i kontrolne skupine.

Analiziran je uzorak od 300 pacijenata, djece životne dobi do 16. godina, koja su hospitalizirana sa simptomima bolnog zgloba na Odjeljenju za reumatologiju i imunologiju Klinike za dječije bolesti, u periodu od 1. januara 2009. do 31. decembra 2011. godine, Izvršena je podjela uzorka prema spolu: 130 pacijenta (43,3 %) bilo je muškog spola, a 170 pacijenata (56,7 %) bilo je ženskog spola. Odnos ženski / muški spol iznosio je 1,3:1. Podjela uzorka pacijenata je izvršena na tri grupe prema životnoj dobi i to: dojenčad, predškolsku i školsku dob. Raspon životne dobi pacijenata u analiziranom uzorku se kretao od 0,2 do 15,9 godina života. Dojenačka dob ( 0 do 0,9 godina) bila je zastupljena sa ukupno 24 (8 %) djece. Djece predškolske dobi ( 1 do 6,9 godina) bilo je 78 (26 %). Najzastupljenija životna dob pacijenata, djece sa simptomima bolnog zgloba, bila je od 7 do 15,9 godina (školska) u kojoj je bilo 198 (66 %) djece. Medijan životne dobi analizirane djece je iznosio 9,95 godina. Analizom su bili obuhvaćeni pacijenti iz ukupno 24 općine sa područija cijele Bosne i Hercegovine sa naglaskom na općine Tuzlanskog kantona. Analizom općina odnosno mjesta stanovanja pacijenata unutar općina, 189 pacijenata (63,0 %) potiče iz ruralne sredine, a 111 (37 %) iz urbane sredine. Najveći broj analiziranih pacijenata bio je je iz općine Tuzla 47 (15,7 %), zatim slijede općina Živinice 41 (13,7 %), Gradačac 37 (12,3 %), Kalesija 30 (10,0 %), Srebrenik i Banovići po 27 (9 %), Lukavac 22 (7,3 %), Gračanica 21 (7 %), Brčko 12 (4 %). Iz ostalih općina navedenih u tabeli analizirano je manje od po 10 slučajeva. Hi-kvadrat testom je testirana statistička veza između pojave simptoma bolnog zgloba kod pacijanta i njihovog spola. Najčešće, pojava simptoma bolnog zgloba u dječijoj dobi izražena je kod osoba ženskog spola (170 od 300 ili 56,7 %). Pripadnici ženske spolne skupine najzastupljeniji u segmentu školske dobi (119 od 300 ili 39,67 %) dok je njihov udio značajno manji u segmentu predškolske i dojenačke dobi. Testiranjem se pronalazi statistički značajna povezanost (signifikantnost p = 0,042 ; p < 0.05) varijabli dob i spol. Testiranje Hi-kvadrat testom postojanja statističke veze je potom izvršeno između varijabli dob i sredina. Iz rezultata vidljivo je da je pojava simptoma bolnog zgloba u dječijoj dobi najviše izražena kod pacijenata iz ruralne sredine (189 od 300 ili 63 %). Najzastupljeniji pacijenti sa bolnim zglobom su oni školske dobi iz ruralne sredine (152 ili 50,67 %). Pronalazi se statistički značajna povezanost (signifikantnost p < 0,001 < 0.05) varijabli dob i sredina. Hi-kvadrat testiranje provedeno je i odvojeno za pacijente koji žive u ruralnoj odnosno urbanoj sredini. Rezultat je: ruralna sredina p = 0,004 < 0,05, urbana sredina p = 0,149 > 0,05. Kako bi se još dublje ispitala statistička povezanost testiranih varijabli izvršeno je istovremeno ukrštanje varijabli dob i spol sa varijablom sredina. Hi-kvadrat testiranje provedeno je odvojeno za pacijente koji žive u ruralnoj odnosno urbanoj sredini. Rezultat je: ruralna sredina p = 0,004 < 0,05, urbana sredina p = 0,149 > 0,05. Rezultat dovodi u vezu dob sa spolom pacijenata i ruralnom sredinom u kojoj žive. Pokazalo se da su najzastupljeniji pacijenti iz ruralne sredine, školskog uzrasta i ženskog spola (103 od 300 ili 54,5 %). Najzastupljenija klinička stanja koja su u skladu sa MKB klasifikacijom (IX revizija) u analizirane četiri grupe oboljenja su: u reumatološkoj grupi oboljenja - juvenilni reumatoidni artritis 69 (81,1%); u ortopedskoj grupi oboljenja - osteohondroze 23 (35,2%); hemato – onkološkoj grupi – leukoze (ALL) sa ukupno 5 (1,7%) i u grupi reaktivni i ostali artritisi - prolazni sinovitis kuka 29 (9,7%). Korelacijom je utvrđena jačina povezanosti između dvije promjenjljive u ovom slučaju dva vremena (pojave prvih simptoma i vremena blagovremenog upućivanja u kliniku tj. postavljanja definitivne dijagnoze). Korelacija je testirana preko koeficijenta proste linearne korelacije (Pearson-ov koeficijent), koji izračunat pomoću statističkog programa SPSS, pri a = 0.05 iznosi: r = 0,981. Pearsonov koeficijent, analizirane jačine korelacije (između navedena dva vremena) je bliži jedinici, što ukazuje da je da postoji jaka međuzavisnost među posmatranim pojavama.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da je visoka učestalost depresivnog poremećaja u bolesnika koji boluju od insulin ovisnog dijabetesa (96%); teška i umjerena depresivna epizoda utvrđena je u 67% ispitanika; statistička značajnost je veća u inzulin ovisnih dijabetičara nego bolesnika na oralnim antidijabeticima. Najčešći simptomi kod inzulin ovisnih dijabetičara su: poremećaj u seksualnim odnosima, nesposobnost za uživanje i razdražljivost, a najintenzivniji su poremećaj u seksualnim odnosima, mršavljenje više od 7 kg, hipohondrija i nedostatak apetita. Nije nađena statistički značajna razlika u odnosu na dužinu trajanja dijabetesa i samoprocjenu za depresiju kod inzulin ovisnih dijabetičara. U korelaciji dužine trajanja dijabetesa i vrijednosti Bekovog skora u kompletnom uzorku nađena je statistički signifikantna, pozitivna, ali slaba korelacija izmedu ove dvije varijable, dok u podgrupi ispitanika na inzulinskoj terapiji, nije nađena statistički značajna korelacija.