Magistarski radovi

Razultati ovog istraživanja na ispitanicima sa hematološkim malignim oboljenjima koji su liječeni visokodoznom hemioterapijom sa autolognom transplantacijom matične ćelije hematopoeze su ukazali da osnovna hematološka dijagnoza, krvna grupa ABO sistema, primjena radioterapije i cisplatina u pretransplantacionom periodu nemaju prognostički značaj za brzinu oporavka neutrofila i trombocita. Posebno interesantan rezultat je da ordiniranje više od 6x106/kg CD34+ ćelija u automijelotransfuziji ne dovodi do bržeg oporavka hematopoeze u odnosu na ordiniranje broja 2-6x106/kg CD34+ ćelija. Prema rezultatima ove studije nema razloga da autograft sadrži više od 6x106/kg CD34 ćelija. Ovim bi se smanjio rizik od engraftment sindroma, a osim toga višak CD34+ ćelija bi se mogao čuvati za eventualnu sekundarnu transplantaciju, ili bi se proces afereznog postupka mogao skratiti.

Najviše bankarskih zaposlenica bilo je raspoređeno na radnom mjestu referent 45%, komercijalisti 19%, a 16% na blagajni. Srednja starosna dob ispitanica je 43.44 ±10.16 godina, a srednja dužina radnog iskustva je 19.30 ± 11.00 godina. Stres je široko zastupljen tako da 92% percipira napetost ili distres. Zbog preopterećenosti poslom distres trpi 67% ispitanica. Razlog distresu je nedovoljan broj uposlenika zbog čega stres visokog intenziteta trpi 47% zaposlenica. Simptome distresa, nemir, napetost, nervozu, zabrinutost i nesanicu trpi 8%, a sindrom sagorijevanja percipira 30% ispitanica. Ovo ne isključuje kumulaciju ekspozicije ponavljanim stresnim situacijama i razvoj hroničnog distresa. Samo 50% naših ispitanica samoprocjenjuje da uspješno savladava fizičke zahtjeve posla, a nešto manje 46% uspješno savladava psihičke zahtjeve posla. Značajan stresor neadekvatne organizacije rada je vremenski tjesnac za izvršavanje radnih zadataka, zastupljen u 54% ispitanica. Rezultati našeg istraživanja otkrivaju da 37% ispitanica trpi stres visokog intenziteta zbog nemogucnosti napredovanja na poslu. Postoji značajna statistička korelacija pecepcije konfliktnih situacija s kolegama i izlaganja javnoj kritici sa poremećajima zdravlja naših ispitanica. Istraživanje je pokazalo je da savladavanje fizičkih zahtjeva radnog mjesta opada sa starosnom dobi i dužinom radnog staža. Na zdravstvene zahtjeve utiču sljedeći stresori radnog mjesta: preopterećenost poslom, nemogućnost odvajanja privatnog od profesionalnog života, loša organizacija rada, mala mogućnost napredovanja i unapređenja, komunikacija sa nadeđenim, sukobi sa nadređenim, neadekvatna sredstva za rad, izloženost javnoj kritici i finansijska ograničenja. Prediktori pada uspješnosti u savladavanju psihičkih zahtjeva posla su loši međuljudski odnosi i oskudna komunikacija sa nadređenim. Patološko okruženje na radnom mjestu ima negativne posledice na zdravlje i povećava stopu izostanka sa posla zbog bolovanja. Postoji značajna povezanost između distresa na radnom mjestu i korištenja privremene spriječenosti za rad. Korištenje privremene spriječenosti za rad statistički je povezano sa samoprocjenom prognoze za radnu sposobnost u budućnosti. Čak 11% ispitanica ima značajan pad uspješnosti na poslu i radne sposobnosti. Distres značajno utiče na lošu prognozu radne sposobnosti u budućnosti. Prediktori pada prognoze o budućoj radnoj sposobnosti su psihička i fizička opterećenja.

Analizom je bilo obuhvaćeno 376 ispitanika, žena ima značajno više 242 (64%) u odnosu na muškarce 134, u dobi od 65-74 godina 227 od ukupno 376 (60%) ispitanika. Samo 3 ispitanika je u dobi iza 90 godina. Srednja životna dob ispitanika je 73.66± 5.89. Ispitanici najčešće boluju od bolesti savremenog doba. Povišen krvni pritisak ima 64 (17%) ispitanika, dijabetes mellitus 27 (7%), cerebrovakularni inzult 17 (5%) i hroničnu opstruktivnu plućnu bolest (HOBP) 15 (4%) ispitanika. Dijagnostikovane mentalne poremećaje ima 13 od ukupno 376 pacijenata (depresivni poremećaj 9, psihotični 3 i 1 pacijent Morbus Parkinson). Najviše ispitanika ima dijagnostikovane 2-3 hronične bolesti 218 (58%), a polifarmaciji je izloženo 204 od ukupno 376 (54%) ispitanika. Iskustvo padova ima 123 od ukupno 376 ispitanika (34%). Najučestalije povrede su u predjelu leđa odnosno lumbalne kičme 26 od 128 (20%) i grudnog koša 16 od 128 (13%). Postoji značajna statistička razlika lokacije povreda pri padovima u odnosu na životnu dob χ2= 163.58, P=0.001. Statistički je značajno povezana lokacija povrede pri padu i spol (Spearman faktor korelacije=0.138, P=0.007). Od ukupno 128 ispitanika koji su imali iskustvo padova, njih 15 (12%) je imalo komplikacije povreda. Najučestalije komplikacije povreda su fracture ili prijelomi na mjestu povrede. Prediktor komplikacija povreda je dob, sa porastom godina životne dobi raste rizik od razvoja komplikacija povreda za skoro 2X (RR=1.799; 95%CI,0.632-2.963). Značajno češće padaju i povređuju se žene 103: 31 (23%) v.s. 145:97 (40%); χ2=11.033, P= 0.001). Kandidatkinja je zaključila da postoji značajna pozitivna statistička korelacija (povezanost) između broja hroničnih bolesti i prevalence padova (Spearman faktor korelacije= 0.343; P=0.001), a najčešće se povređuju ispitanici sa 1 hroničnom bolešću bez obzira na vrstu povrede. Među ispitanicima IKM ima prevalencu 11% (40 od ukupno 376) ispitanika. Postoji značajna statistička povezanost između padova i IKM (Pearson-ov faktor korelacije=0.191, P= 0.001). Takođe postoji pozitivna korelacija između IKM i vrsti povrede pri padovima (Spearman faktor korelacije=0.320; P=0.001). Procjenjuje se > 2X (RR=2.139) veći rizik za određu vrstu povređivanja u pacijenata sa IKM (96%CI, 1.360-2.917). Postoji statistički značajna povezanost prevalence padova i dijabetesa mellitusa (Spearman faktor korelacije= 0.141; P=0.006).

Detaljnom analizom procenta urađenih PAPA briseva u odnosu na ostale preglede tokom posmatranog perioda došlo se do podatka da je najveći procenat urađenih PAPA brise u odnosu na ukupan broj pregleda bio u 2011.godini i iznosio je 56,08%, a najmanji u 2010.godini 36,96%. Najveći procenat PAPA III nalaza je bio u 2010.godini i iznosio je 10,52%, a najmanji u 2009.godini te je iznosio samo 5,41%. Najveći procenat ispitanica kod kojih je rađena biopsija cerviksa nakon citološkog nalaza PAPA III i IV je imao CIN I nalaz 45%, zatim CIN II 26,2%, CIN III 24,2%, dok je cervicitis imalo 4,6% ispitanica. Patohistološki nalaz CIN II i CIN III su najučestalili bili u 2010.godini. Najveći broj ispitanica sa HPV pozitivnim brisom nakon biopsije cerviksa imalo je CIN I patohistološku dijagnozu 43,10%.Od ukupnog broja urađenih konusa 100%, najveći procenat je urađen u 2010. godini 42,90%, zatim u 2011.godini 29,65, a najmanje u 2009.godini 27,44%.

Trombocitopenija je jedan od najčešćih hematoloških poremećaja koji se sreće u novorođenčadi primljenih u jedinicu neonatalne intenzivne njege. U jednogodišnjem periodu od 1.8.2011. godine do 1.8.2012. godine analizirano je 108 živorođene novorođenčadi sa ranom trombocitopenijom i perinatalnim rizicima. Analiza je retrospektivno-prospektivna, bazirana na medicinskoj dokumentaciji Klinike za ginekologiju i akušerstvo i Klinike za dječije bolesti Univerzitetsko-kliničkog centra Tuzla. Evaluirano je zdravstveno stanje novorođenčadi, težina rane trombocitopenije, te prediktivna i specifična vrijednost rane trombocitopenije u neonatalnom ishodu. Graničnom vrijednosti trombocita je smatrana vrijednost ispod 150 × 109/L, a napravljena je i podjela prema broju trombocita na grupu blagu, umjerenu, tešku i vrlo tešku. Nađeno je da su novorođenčad sa ranom trombocitopenijom češće muškog spola, pripadaju grupi prematurne i hipotrofične novorođenčadi, te da imaju u prosjeku manju tjelesnu dužinu i obim glave. Majke novorođenčadi sa i bez trombocitopenije nisu se razlikovale u pogledu sociodemografskih karakteristika i opterećenosti akušerske anamneze. Najučestalije vrijeme javljanja rane trombocitopenije je bilo drugi dan. U našoj studiji najzastupljenija je bila blaga trombocitopenija sa 67,60%, zatim umjerena trombocitopenija 25%, a slijedile su teška i vrlo teška trombocitopenija sa po 3,70% slučajeva. Analizom maternalnih i neonatalnih faktora, te samog toka porođaja utvrđeno je da su najveći riziko faktori za nastanak rane trombocitopenije od strane novorođenčeta asfiksija, respiratorni distres sindrom i sepsa, a od strane majke intrauterini zastoj u rastu, ruptura plodovih ovoja, EPH gestoza i perinatalna infekcija. Nađeno je da težina trombocitopenije utiče na pojavu hemoragijskih manifestacija i neonatalnog smrtnog ishoda. Uočeno je da je trombocitopenija značajno uticala na nepovoljan perinatalni ishod, uz vrlo visoku specifičnu vrijednost testa 100%, senzitivnost 10,19%, visoku prediktivnu pozitivnu vrijednost 100% i nisku negativnu prediktivnu vrijednost od 34,01%. Novorođenčad sa vrlo teškim oblikom trombocitopenije imaju sedam puta veću šansu za neonatalni smrtni ishod. Intrakranijalna hemoragija se javlja kao najčešća hemoragijskia manifestacija udružena sa ranom trombocitopenijom u većini oblika trombocitopenije. Trombocitopenična novorođenčad sa kongenitalnim anomalijama, novorođenčad rođena prije termina i koja su pretrpjela intrapartalnu asfiksiju imaju više komplikacija i veću stopu mortaliteta.

Ukupno je anlizirano 45 ispitanika, od kojih je 25 (55,6%) bilo ženskog i 20 (44,4%) bilo muškog spola. Prosječna dob (SD) u uzorku je iznosila 54 (16) godina i kretala se minimum od 17 i maksimuma do 81 godina. Uzimajući u obzir ukupan broj od 45 pacijenata, ukupna prevalenca za vrijeme posmatranog perioda je iznosila 9,07 slučajeva na 105 stanovnika. Posmatrano separatno za muškarce, prevalenca je iznosila 9,86/105 stanovnika, dok je za žene iznosila 8,24/105 stanovnika. Prosječna godišnja incidenca za vrijeme posmatranog perioda je iznosila 0,91 slučaja na 105 stanovnika, s prosječnom godišnjom incidencom od 0,82/105 za muškarce i 0,99/105 za žene. Ukupno je u uzorku načinjeno 66 dilatacija, odnosno 1,47 po ispitaniku. Dilatacije su vršene u rasponu od 1 do 5 sesija sa najvećim brojem uspješnih diltacija već nakon prve sesije (66.7%). U cjelokupnom uzorku prosječno vrijeme do ponavljanja procedure u onih ispitanika koji su proceduru ponavljali je iznosilo 11,2 mjeseca (%95 CI=1,52do 20,88 mjeseci). Ukupno od 66 dilatacija, zabilježen je uspjeh u 62 (93,9%) dilatacije, dok je neuspjeh zabilježen u 4 (6,1%) dilatacije. Istovremeno su zabilježene 3 komplikacije procedure (4,5%) od čega su sve 3 bile perforacije jednjaka. Od 4 neuspješne procedure, 3 su bile neuspješne iz razloga postojanja komplikacija. Posmatrajući samo broj pacijenata ukupan procenat uspješnosti tretmana je iznosio 95,6% (43/45). Kada je u pitanju ponavljanje procedure i uspjeh tretmana, međusobni odnos ukazuje da ponavljanje procedure nije imalo uticaja na ishod (Fisherov test; p=0,59). Analogno ovoj analizi prikazan je međusobni odnos postojanja komplikacija i ponavljanja procedure, te i ovdje nije nađena značajnija razlika koja bi ukazivala da je ponavljanje procedure imalo uticaja na postojanje komplikacija (Fisherov test; p=1,0). Napravljena je i logistička regresiona analiza uticaja različitih praćenih faktora na uspjeh tretmana. Nije bilo signifikantnog prediktivnog uticaja niti jednog od praćenih faktora na prisustvo neuspjeha dilatacije.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da: a) postoje razlike u brzini eliminacije između muškaraca (AS = 0.1856 ; SD = 0.07164) i žena (AS = 0.1540; SD = 0.10069), međutim one nisu značajne, ali problem pretstavlja i nejednakost uzorka - odnos muškarci/žene = 70:10 i postojanje ometajućih varijabli; b) nema povezanosti između brzine eliminacije alkohola i dobi ispitanika; c) postoji snažna pozitivna korelacija između antropometrijskih parametara ispitanika i brzine eliminacije alkohola iz krvi, odnosno da oni ispitanici koji su teži, viši, a samim tim imaju i veći indeks tjelesne mase, imaju i veću brzinu eliminacije alkohola iz krvi; d) utvrđena je naročito veliki uticaj težine tijela na brzinu eliminacije alkohola [p = .00 ; η2 (eta kvadrat) = .611], a što objašnjava udio varijanse od 61% e) postoji statistički značajna razlika između koncentracijskih grupa u brzini eliminacije alkohola [F = 10.04; p = 0.00; η2 = 0.25], tj. da vrijednost alkoholemije značajno utiče na brzinu eliminacije; f) postoji statistički značajna negativna povezanost između vrijednosti brzine eliminacije alkohola sa varijablama: spol, primanje infuzije, postojanje povrede, krvarenje; g) ne postoji statistički značajna povezanost između vrijednosti brzine eliminacije alkohola sa varijablom koja označava postojanje bolesti u trenutku sprovođenja ispitivanja; h) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su primili infuziju (AS = 0.341, SD = 0.106) i ispitanika koji nisu primili infuziju (AS = 0.160, SD = .04, t = 5.048, p < .05) i to sa većim vrijednostima brzine eliminacije za 0.180 kod ispitanika koji su primili infuziju; i) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su imali povrede (AS = 0.233, SD = 0.097) i ispitanika koji nisu imali povrede (AS = 0.150, SD = 0.032, t = 4.538, p < 0.05) i to sa većim vrijednostima brzine eliminacije za 0.083 kod ispitanika koji su imali povrede; j) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su krvarili (AS = .287, SD = .090) i ispitanika koji su nisu krvarili (AS = 0.188, SD = 0.042, t = 3.245, p < 0.05).

Sve pacijentice su s obzirom na prisustvo metastaza podijeljene u dvije grupe ispitivanu u kojoj je bilo 50 pacijentica i kontrolnu grupu sa takođe 50 pacijentica. Svim pacijenticama je nakon načinjenog mamografskog i ultrazvučnog pregleda, načinjen operativni zahvat na Klinici za Plastičnu i maksilofacijalnu hirurgiju UKC Tuzla, a zatim patohistološkom analizom dobivenih tkivnih uzoraka postavljena dijagnoza karcinoma dojke. Pacijentice iz ispitivane grupe su zatim s obzirom na lokalizaciju sekundarnih depozita podijeljene na dvije podgrupe: pacijentice kod kojih su metastaze prisutne u aksilarnim limfnim čvorovima i pacijentice kod kojih su osim metastaza u aksilarnim limfnim čvorovima bile prisutne udaljene, odnosno udružene metastaze. Svim pacijenticama je prije operativnog zahvata načinjena preoperativna serumska koncentracija tumor markera CA 15-3. U kontrolnoj grupi pacijentica koje su imale patohistološki dokazan karcinom dojki bez dokazanih regionalnih i udaljenih metastaza, sve pacijentice su imale normalnu serumsku koncentraciju tumor markera CA 15-3 koja se kretala od 2,7 do 26,7 U/ml, sa srednjom vrijednošću od 15,12 U/ml. U ispitivanoj grupi svim pacijenticama je patohistološkom analizom tkivnih uzoraka dokazan karcinom dojke i metastaze u regionalnim aksilarnim limfnim čvorovima, a drugim raspoloživim dijagnostičnim sredstvima (CT, UZ abdomena, scintigrafija) prisustvo udaljenih metastaza kod njih 19 (38%). Kod 31 (62%) pacijentice sa prisutnim metastazama samo u regionalnim aksilarnim limfnim čvorovima serumska koncentracija tumor markera CA 15-3 je kod njih 20 imala normalne vrijednosti sa srednjom vrijednošću od 24,115 U/ml, kod 5 pacijentica je bila povišena sa srednjom vrijednošću 34,64 U/ml i kod 6 pacijentica signifikantno povišena sa srednjom vrijednošću 46,516 U/ml. Kod 19 (38%) pacijentica iz ispitivane grupe imali smo prisutne udaljene, odnosno udružene metastaze sa srednjom vrijednošću serumske koncentracije tumor markera CA 15-3 od 214,70 U/ml.

Rezultati istraživanja daju podatke koji pokazuju da je Astigmatizam najprevalentnija refrakcijska anomalija, potom je slijedila miopija, zatim hiperopija i ambliopija. Ovi rezultati su prvi puta prezentirani na teritoriji Bosne i Hercegovine. Rezultati istraživanja su dobar prediktor za određene smjernice, skrining i preventivne periodične preglede djece ovog urasta, unapređenje same okularne higijene i edukacija roditelja u cilju da prepoznaju znake i simptome refraktivnih anomalija i slabovidnosti.