Magistarski radovi

U ispitivanom vremenskom periodu od 1. januara 2007. do 31. decembra 2011. godine, u Klinici za ginekologiju i akušerstvo UKC Tuzla, Porodilištu bolnice Gradačac i Porodilištu Opšte bolnice Gračanica, živo-rođeno je 24091 novorođenčadi gestacijske dobi od 28. do 42. GN. Neonatalne konvulzije imalo je 88 novorođenčadi i oni su (i njihove majke) uključeni u studijski protokol kao ispitivana grupa. Kontrolnu grupu je činilo 50 novorođenčadi iste gestacijske dobi (i njihove majke) koja nisu imala konvulzije u neonatalnom periodu. Incidenca neonatalnih konvulzija u Tuzlanskom kantonu u analiziranom petogodišnjem periodu bila je 0.36%. Prosječna gestacijska dob ispitivane novorođenčadi je bila 38,34 nedelja, a odnos spolova muški: ženski u ispitivanoj grupi novorođenčadi bio je 1.05:1. Porođajna masa i neonatalne konvulzije ispitane Spearmanovim koeficijentom korelacije su pokazale pozitivnu statistički značajnu povezanost. Prosječna životna dob majki ispitivane novorođenčadi bila je 26.38 godina i nije predstavljala riziko faktor za nastanak neonatalnih konvulzija kao ni red rođenja. Korelacija prenatalnih faktora rizika sa pojavom neonatalnih konvulzija Spearmanovim koeficijentom korelacije ističe pozitivnu statistički značajnu povezanost antenatalne zaštite, infekcija majke u trudnoći i EPH gestoza. Korelacija perinatalnih faktora rizika sa pojavom neonatalnih konvulzija nađena je kod novorođenčadi sa intrakranijalnom hemoragijom uz 11.79 puta veče šanse pojavnocti konvulzija. Način završavanja porođaja i vrijeme trajanja porođaja su značajni rizikofaktori koji imaju povezanost sa neonatalnim konvulzijama, kao i mekonijalna plodova voda i nizak Apgar scor na rođenju uz primjenu reanimacionih postupaka. Korelacija postnatalnih faktora rizika sa pojavom neonatalnih konvulzija statistički značajno ističe neonatalnu sepsu koja povečava šanse za nastanak konvulzija čak za 21.45, kao i metabolički disbalans za 10.63 puta. Analiza vremena pojave napada, kliničkih manifestacija napada, primjena terapije i ishod u novorođenčadi sa neonatalnim konvulzijama dođlo se do saznanja da su konvulzije se javljale prvi i drugi dan po rođenju, da su bile miokloničke i trajale su nekoliko sekundi i prestajale su na politerapiju. Za najveći broj novorođenčadi ispitivane grupe, s NK-a (68.2%), nakon završenog tretmana nije bilo nikakvih posljedica, nastavljen je uredan rani psihomotorni razvoj, bez sekvela. Ipak 5.7% novorođenčadi s NK-a razvilo je hidrocefalus, dok je edem mozga imalo 26.1% novorođenčadi ispitivane grupe, smrtni ishod, imalo je 12.5% novorođenčadi ispitivane grupe.

Primjena RIPAS skora na nivou primarne zdravstvene zaštite lokalne populacije područja TK, opština Kalesija, ima visoku osjetljivost kod djece i odraslih (100% u djece vs 81% odraslih) i pozitivne prediktivne vrijednosti (77% djece vs 71% uodraslih). te nisku specifičnost (40% djece vs 22% odrsalih) i negativnu prediktivnu vrijednost 33%. Važno je naglasiti visok procenat apsolutne tačnosti RIPAS skora od 80%djece vs 63% u odraslih, te relativne tačnosti od 48% za djecu vs 41% za odrasle. Od ukupno 60 ispitanika uključenih u ovo istraživanje, njih 61.7% (37) su bili zdravi pacijenti koje je test tako i prepoznao, 21.7% (13) su bili zdravi pacijjenti koje je test prepoznao kao bolesne, 10.0% (6) su bili bolesni prepoznati kao bolesni, a 6.6% (4) su bili bolesni koje je test prepoznao kao zdrave.

Rezultati su pokazali da je balkanska endemska nefropatija (BEN) hronična tubulointersticijska bolest, dijagnostikovana u nekoliko agrarnih regija Balkana, progresivnog toka i postepeno dovodi do terminalnog zatajenja bubrega. Do sada su istraživane različite hipoteze i mogući etiološki agensi za njen nastanak. Recentna istraživanja podupiru hipotezu da je aristolohična kiselina glavni rizični faktor za BEN u genetski predisponiranih stanovnika endemskih regija, te da je BEN nefropatija aristolohične kiseline. Do sada nije otkriven specifični i senzitivni dijagnostički biomarker za BEN i koristi se kombinacija epidemioloških i funkcionalnih dijagnostističkih kriterija koji nisu jedinstveni. Cilj skrining programa u sjeveroistočnoj Bosni je identiifikacija osoba sa BEN i povećanim rizikom za progresivnu bubrežnu bolest, te poboljšanje prevencije hronične bubrežne bolesti. U dva sela Bosanske Posavine obavljen je skrining populacije (604 ispitanika), kao dio “Programa rane detekcije hronične bubrežne bolesti visokorizične populacije u Bosni i Hercegovini“: endemskom selu Domaljevac gdje su ispitanici podijeljeni obzirom na prisustvo (odsustvo) porodičnog opterećenja i kontrolnom neendemskom selu Svilaj. Broj ispitanika sa proteinurijom/mikroalbuminurijom je bio statistički značajno veći u grupi sa porodičnim opterećenjem na BEN u odnosu na grupu bez porodičnog opterećenja i u odnosu na kontrolnu neendemsku grupu, dok nije bilo statistički značajne razlike između ove tri grupe kada se uporede samo ispitanici sa pozitivnom mikroalbuminurijom. Iako ranu fazu BEN karakterizira oštećenje proksimalnog tubula određivanje A1MG i odnosa A1MG/ kreatinin u urinu se nije pokazalo korisno u razlikovanju rizične populacije za BEN i najveće vrijednosti smo pronašli u kontrolnoj grupi. U ovoj grupi su bili najfrekventniji i ostali faktori rizika (hipertenzija, prosječno veće vrijednosti glikemije, obima struka, BMI, hiperlipidemije, starosna dob > 60 godina) za hroničnu bolest bubrega (CKD) i kardiovaskularnu bolest (CVD). U grupi rizičnih za BEN, anemija je prisutna u najvećem procentu, kao i smanjenje uzdužnog promjera i parenhima bubrega, ali nismo pronašli značajnu razliku između tri grupe ispitanika. U sastavu dijagnostičkog algoritma za BEN je i procjena veličine glomerularne filtracije kod odraslih (eGFR) ali ni ovdje nismo pronašli značajnu razliku između rizične grupe za BEN i ostalih. Naša ciljna populacija su bili ispitanici pregledani u svrhu skrininga za rizik od CKD generalno, ne samo isključivo za BEN, što treba imati u vidu prilikom interpretacije rezultata.

Studijom je obuhvaćen 61 pacijent randomiziran u dvije grupe 30 u grupi čaj, i 29 u grupi kafa, dva pacijenta su isključena iz studije jer nisu konzumirali kafu prije operacije. Vrijeme dobijanja stolice u postoperativnom periodu nakon elektivnih resekcijskih zahvata na kolonu i rektumu je signifikantno kraća nakon konzumacije kafe za oko 15 h ( p<0,01). Takođe dužina trajanja hospitalizacije je bila statistički značajno kraća nakon konzumacije kafe ( p<0,01). Vrijeme hospitalizacije kod ispitanika konzumenata kafe je u prosjeku trajala 8,6 dana kod konzumenata čaja 16 dana. Učestalost postoperativnih komplikacija je bila signifikatno manja nakon konzumacije kafe (p<0,05).

Istraživanje predstavljaja prvi primjer primjene Alvarado sistema na nivou primarne zdravstvene zaštite u BiH. Rezultati su pokazali da primjena jednostavnog skor sistema kakav je Alvarado skor dovodi do bržeg i pouzdanijeg diferenciranja akutne hirurške boli u abdomenu od nehirurške boli. Time se znatno skraćuje vrijeme potrebno za dijagnozu akutne abdominalne boli, smanjuje se nekritična upotreba dijagnostike. To bi moglo da dovede do smanjenja troškova na nivou primarne zdravstvene zaštite kada je u pitanju diferenciranje akutne abdominalne boli kako u TK tako i na teritoriji cijele BiH.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da su žene sa iskustvom silovanja u ratu imale značajno veći intenzitet simptoma anksioznosti, depresivnosti i simptoma posttraumatskog stresnog poremećaja u odnosu na žene bez iskustva silovanja u ratu. Žene sa iskustvom silovanja u ratu imale su niži stepen zadovoljstva kvalitetom života u većini domena u odnosu na žene bez iskustva silovanja u ratu. Kvalitetom života u ukupnom uzorku više su zadovoljne udate žene, zaposlene i sa višom ili visokom stručnom spremom. Žene sa iskustvom silovanja u ratu imale su značajno niži nivo ukupne percipirane socijalne podrške, posebno nizak nivo podrške od kolega/suradnika. Utvrđena je negativna korelacija između nivoa ukupne socijalne podrške i simptoma posttraumatskog stresnog poremećaja, anksioznosti i depresivnosti. Također, značajna negativna korelacija utvrđena je između zadovoljstva kvalitetom života i simptoma depresivnosti, anksioznosti i simptoma posttraumatskog stresnog poremećaja. Nađena je pozitivna korelacija između zadovoljstva kvalitetom života i percipirane ukupne socijalne podrške, podrške unutar porodice, od prijatelja i kolega. Značajni prediktori posttraumatskog stresnog poremećaja su broj traumatskih događaja, nivo depresivnosti i anksioznosti, a značajni prediktori zadovoljstva kvalitetom života su nivo depresivnosti i nivo ukupne percipirane socijalne podrške.

Neopterin je ispitivan kod 66 novorođenčadi, od kojih je 34 (51,52%) bilo sa neonatalnom infekcijom i 32 (48,48%) bez simptoma bolesti. U ukupnom uzorku bilo je 57,58% novorođenčadi muškog spola i 42,42% novorođenčadi ženskog spola. Novorođenčad eksperimentalne grupe novorođenčadi su rođeni prije vremena i srednja gestacijska dob bila je 35,8±3,7 nedelja. Novorođenčad kontrolne grupe su bila rođena u terminu sa srednjom gestacijskom dobi od 38,3±1,6 nedelja.