Doktorske disertacije

U Bosni i Hercegovini postoji mali broj zvaničnih istraživanja pojave karcinoma dojke, bolesti koja je, nažalost, sve učestalija. Istraživanja su uglavnom usmjerena na povezanost mehanizama nošenja sa stresom i pojave karcinoma dojke, ali i konačnim ishodom bolesti, povezanošću ishoda bolesti i stepena i vrste religioznosti oboljelih, kvaliteti života oboljelih, njihovom odnos prema životu i slično. Stoga smo u okviru ovog istraživanja željeli ispitati povezanost stepena i vrste religioznosti sa nekim aspektima psihičke prilagodbe osoba oboljelih od karcinoma dojke. U istraživanju je učestvovalo 80 ispitanica (žene oboljele od karcinoma dojke) koje su prisustvovale grupama samopomoći pri Centru za mentalno zdravlje Zenica i Onkološkom odjelu Kantonalne bolnice Zenica. Ispitanice su izabrane metodom slučajnog izbora. Za potrebe istraživanja korišteni su sljedeći mjerni instrumenti: Opći upitnik vlastite konstrukcije sa demografskim podacima, Beckov inventar depresije (BDI), Standardizirana skala anksioznosti (STAI), Skala nošenja sa stresom konstruisana prema Lazarusovom modelu nošenja sa stresom (CISS) i Allportov upitnik intrinzične / ekstrinzične religiozne orijentacije. Dobiveni rezultati pokazuju da ne postoji statistički značajna povezanost između stepena religioznosti i pojave simptoma depresije niti anksioznosti. Ne postoji, također, niti povezanost između stepena religioznosti i preferiranih coping mehanizama u nošenju sa stresom. Istraživanje ukazuje da su javljanje i održavanje simptoma depresije i anksioznosti međusobno povezani te da su u statistički značajnoj mjeri određeni preferiranim coping mehanizmima u nošenju sa stresom: najproduktivniji obrazac nošenja sa stresom je obrazac „ka zadatku usmjereno ponašanje“, dok je kao izuzetno kontraproduktivan obrazac „ka emocijama usmjereno ponašanje“. Ključne riječi: religioznost, ekstrinzička i intrinzička religioznost, karcinom dojke,depresija, anksioznost, stres, coping mehanizmi

Kompletiranjem ove studije najprije potvrđeno umijeće i stručnost involviranih timova (plastičnih i rekonsturktivnih hirurga, patologa i specijalista nuklearne medicine) u kvalitetnom izvođenju i obradi procedure biospije snentinel limfnog čvora, što trenutno predstavlja savremeni pristup u terapijsko/dijagnostičkoj obradi karcinoma dojke. Dalje, ovom studijom se potvrđuje adekvatnost korištenja čak i same vještačke boje (metilensko plavetnilo) u detekciji i posljedičnoj analizi sentinel limfnog čvora kod karcinoma dojke. Naučni doprinos se ogleda i u tome, što se ovom studijom takođe ukazalo na potrebu i značaj identifikacije mikro-, odnosno makrometastaza SLN u smislu dalje odluke o izvođenju totalne asksilarne limfadenektomije, a samim time i prognoze i terpijskog pristupa svake pojedine pacijentice.

U retrospektivno-prospektivnoj studiji provedenoj u JZU UKC Tuzla u Klinici za hirurgiju Odjeljenju urologije od 2007. do 2012. godine, da bi se odredio značaj prognostičkih faktora rizika za ishod bolesti, analizirani su pacijenti kojima je urađena radikalna retropubična prostatektomija zbog karcinoma prostate. U studiju je bilo uključeno 145 ispitanika životne dobi od 64±6 (49 do 77) godina koji su prema vrijednostima postoperativnog Gleason skora podijeljeni u tri grupe: I grupa - pacijenti čiji je Gleason skor ≤6 , II grupa - pacijenti čiji je Gleason skor 7, III grupa - pacijenti čiji je Gleason skor 8-10. Prema vrijednostima preoperativnog PSA, pacijenti su podijeljeni u dvije podgrupe: I podgrupa: pacijenti čiji je preoperativni PSA ≤10 ng/ml i II podgrupa: pacijenti čiji je postoperativni PSA >10 ng/ml. Analizirane su demografske karakteristike, Gleason skor, preoperativni nivo serumskog PSA, postoperativni nivo serumskog PSA nakon 3, 6 i 12 mjeseci, patohistološki stadij bolesti, stanje hirurških margina i određivan njihov značaj na tok bolesti i preživljavanje pacijenata. Standardizirana metoda evaluacije pacijenata predstavljena je istorijom bolesti, onkološkom istorijom i kontrolnim ambulantnim nalazima. Svim pacijentima je preoperativno rađen urološki pregled koji podrazumijeva pregled UZ urotrakta, digitorektalni pregled, određivanje rezidualnog urina, patohistološki nalaz biopsije prostate sa vrijednostima Gleason skora, kao i postoperativni patohistološki nalaz sa vrijednostima Gleason skora i pT klasifikacija. Studijom je zaključeno da preoperativna vrijednost Gleason skora (p=0.72), postoperativna vrijednost Gleason skora (p=0.70), pozitivnost limfnih čvorova (p=0.999), ukupni volumen prostate (p=0.99) nisu signifikantan prediktor za pojavu recidiva karcinoma prostate. Takođe, zaključeno je da preoperativne vrijednosti PSA (p=0.001), pozitivne hirurške margine (p<0.001), infiltracija kapsule prostate (p<0.001), stadij tumora određen prema pT sistemu (p<0.001), prisustvo perineuralnog širanja (p=0.025) predstavljaju signifikantan prediktor pojave recidiva karcinoma prostate. Pozitivne hirurške margine (6.7 puta), infiltracija kapsule (8.48 puta), porast preoperativnih vrijednosti PSA za 1 ng/ml (1.18 puta), stadij tumora sa svakim narednim stadijem (2.53 puta), pojava perineuralnog širenja (2.89 puta) povećavaju rizik od recidiva karcinoma prostate. Uticaj preoperativnog (p>0,70) i postoperativnog (p=0.99) Gleason skora, stadij tumora (p=0.71), preoperativne vrijednosti PSA (p=0.71) nemaju uticaja na pojavu letalnog ishoda. Ključne riječi: karcinom prostate, Gleason skor, PSA, patohistološki stadij bolesti, stanje hirurških margina

Ukupno je analizirano 50 ispitanika, od kojih je 40 (80%) bilo muškog, a 10 (20%) ženskog spola. Medijan životne dobi u ispitivanom uzorku je iznosio 62±10 godina. Kontrolna grupa je bila sačinjena od 45 zdravih ispitanika, bez kliničkih, bronholoških, radioloških i patohistoloških znakova maligniteta. Ispitivana i kontrolna grupa su bile spolno i dobno uravnotežene. Ispitivana grupa je bila sačinjena od 18 bolesnika sa adenokarcinom pluća i 32 bolesnika sa planocelularnim karcinomom pluća. III i IV klinički stadiju je bio značajno čeće zastupljen u odnou na I i II klinički stadij oboljenja (p<0,001). Nije uočena značajna razlika u gustini krvnih sudova između tumorskog i tkiva okoline tumora (p>0,05). Međutim uočen je značajno manji MVD u tumorskom tkivu u poređenju sa zdravim tkivom oboljelih ispitanika (p<0,001), kao i sa kontrolnim tkivom (p<0,01). Isto tako u tkivu okoline tumora je pronađen značajno manji MVD u odnosnu na zdravo tkivo oboljelih ispitanika (p<0,01), kao i kontrolno tkivo (p<0,05). Nije nađena značajna razlika ekspresije hsa-let-7b i hsa-miR-126 između tumorskog i okolnog tkiva (p>0,05). Ekspresija hsa-let-7b je u tkivima tumorsa i njegove okoline u poređenju sa zdravim tkivom oboljelih ispitanika i tkivima kontrolne grupe ispitanika bila znaćajno niža (p<0,001). Ekspresija hsa-miR-126 je bila snižena u tumorskom tkivu u poređenju sa zdravim tkivom oboljelih (p<0,05), zatim u tkivu okoline tumora u odnosu zdravo tkivo oboljelih ispitanika (p<0,01), kao i u tumorskom i okolnom tkivu u odnosu na kontrolnu grupu (p<0,001). Također je zbilježena snižena ekspresija ove mikro RNA u zdravom tkivu u poređenju sa kontrolom (p<0,05). Na drugoj strani nije nađena značajna razlika u ekspresiji hsa-miR-9 i hsa-miR-19a između ispitivanih tipova tkiva (p>0,05). Izuzetak je ekspresija hsa-miR-19a, koja je niža u tumorskom tkivu u poređenju sa okolnim tkivom (p<0,05) i tkivom kontrolne grupe (p<0,001). Uočena je izrazita negativna korelacija između gustine krvnih sudova (MVD) i ekspresije hsa-let-7b, hsa-miR-19a i hsa-miR126 u svim observiranim tipovima tkiva (ukupni Spearman-ov koeficijent korelacije “r“ za hsa-let-7b, hsa-miR-19a i hsa-miR-126 je iznosio –0,784; –0,575 i –0,752, respektivno). Istovremeno, nije uočena značajna korelacija srednje vrijednosti broja krvnih sudova i ekspresije hsa-miR-9 niti u jednom od observiranih tipova tkiva (ukupni Spearman-ov koeficijent korelacije r = –0,177). Kod adenokarcinoma pluća uočena je značajno smanjena ekspresija hsa-let-7b u tumorskom tkivu u poređenju sa zdravim tkivom oboljelih ispitanika (p<0,05) i tkivom kontrolne grupe ispitanika (p<0,01). Nije zabilježena razlika u ekspresiju hsa-miR-9 između observirajućih parametara. Ekspresija hsa-miR-19a je bila značajno snižena u tumorskom tkivu u odnosu na okolno tkivo (p<0,001) i u odnosu na tkivo kontrolne grupe ispitanika (p<0,5). Zabilježena je značajna povišenost ekspresije ove mikro RNA u tkivu okoline tumora u poređenju sa zdravim tkivom ispitanika sa adenokarcinomom pluća (p<0,001). Međutim, ekspresija hsa-miR-19a u zdravom tkivu oboljelih ispitanika je bila značajno snižena u odnosu na kontrolnu grupu ispitanika (p<0,05). Ekspresija hsa-miR-126 je bila značajno snižena u tumoru (p<0,001), okolnom tkivu (p<0,001), te zdravom tkivu oboljelih ispitanika (p<0,05) u poređenju sa kontrolnim tkivom. Kod planocelularnog karcinoma pluća ekspresija hsa-let-7b je bila snižena u tumoru u odnosu na zdravo tkivo oboljelih ispitanika (p<0,01) i u odnosu na kontrolno tkivo (p<0,001). Istovremeno ekspresija ove mikro RNA je bila snižena u tkivu okoline tumora u poređenju sa zdravim i kontrolnim tkivom (p<0,001). Kod hsa-miR-9 nije zablježena značajna razlika u ekspresiji unutar observirajućih tkiva. Ekspresija hsa-miR-19a je bila snižena u tumorskom (p<0,001) i okolnom tkivu (p<0,01) u poređenju sa kontrolnim tkivom. Uočena je snižena ekspresija hsa-miR-126 u tumorskom tkivu u poređenju sa zdravim (p<0,05) i kontrolnim tkivom (p<0,001). Također, za ovu mikro RNA je zabilježena smanjena ekspresija u tkivu okoline tumora u odnosu na zdravo tkivo (p<0,01) i kontrolno tkivo (p<0,001). Nije evidentirana razlika u ekspresiji ispitivanih tipova mikro RNA kod observirajućih tipova tkiva između planocelularnog i adenokarcinoma pluća. Izuzetak je bila ekspresija hsa-miR-19a, koja je bila značajno viša u tkivu okoline adenokarcinoma u poređenju sa tkivom okoline planocelularnog karcinoma pluća. Također, nije pronađena statatistički značajna razlika spolne distribucije, niti distribucije kliničkih stadija, u smislu različite ekspresije ispitivane četiri vrste mikro RNA kod ispitivane grupe. Viši MVD status je bio visoko povezan sa lošijim PFS (engl. progression free survival – preživljavanje bez relapsa) (PFS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 75 dana vs. 213 dana; HR=7,231; 95% CI=3,47–15,07; p<0,0001). Značajna povezanost ovih varijabli se dobila i u slučaju stratifikacije ispitanika na bazi patohistološkog tipa oboljenja (planocelularni karcinom: PFS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 63 dana vs. 211 dana; HR=6,812; 95% CI=2,75-16,88; p<0,0001; adenokarcinom: PFS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 83 dana vs. 270 dana; HR=10,44; 95% CI=2,86–38,13; p=0,0004). Suštinski isti rezultati su se dobili i u slučaju analize odnosa OS (engl. overall survival – ukupno preživljavanje) sa MVD statusom (OS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 120 dana vs. nedefinisano; HR=6,270; 95% CI=2,91–13,53; p<0,0001). Međutim, pri patohistološkoj stratifikaciji ispitanika, značajna povezanost OS i MVD statusa se dobila jedino u slučaju planocelularnog karcinoma (OS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 119 dana vs. nedefinisano; HR=9,584; 95% CI=3,57–25,73; p<0,0001). Za adenokarcinom nije bilo statistički značajne povezanosti OS i MVD statusa (OS medijan za visoki MVD vs. niski MVD: 126 dana vs. nedefinisano; HR=3,116; 95% CI=0,91–10,70; p=0,071). Ispitanici sa visokom ekspresijom let-7b su bili statistički značajno povezani sa boljim PFS, kao i sa boljim OS (PFS medijan za visoku vs. nisku let-7b ekspresiju: 243 dana vs. 84 dana; HR=0,1385; 95% CI=0,07–0,29; p<0,0001; OS medijan za visoku vs. nisku let-7b ekspresiju: nedefinisano vs. 120 dana; HR=0,2004; 95% CI=0,09–0,43; p<0,0001). Stratifikacijom ispitanika prema patohistološkom tipu oboljenja, se također dobila značajna povezanost PFS i let-7b ekspresije (planocelularni karcinom: PFS medijan za visoku vs. nisku let-7b ekspresiju: 228 dana vs. 64 dana; HR=0,1463; 95% CI=0,06-0,37; p<0,0001; adenokarcinom: PFS medijan za visoku vs. nisku let-7b ekspresiju: 270 dana vs. 97 dana; HR=0,1412; 95% CI=0,04–0,49; p=0,0019). Međutim, značajna povezanost OS i ekspresije let-7b se dobila jedino u slučaju planocelularnog tipa (OS medijan za visoku let-7b ekspresiju vs. nisku let-7b ekspresiju: nedefinisano vs. 119 dana; HR=0,1605; 95% CI=0,06–0,42; p=0,0002), dok je u slučaju adenokarcinomatoznog tipa ta povezanost izostala (OS medijan za visoku vs. nisku let-7b ekspresiju: nedefinisano vs. 121 dan; HR=0,3078; 95% CI=0,09–1,06; p=0,0624). Ispitanici sa visokom ekspresijom miR-126 su bili povezani sa boljim PFS (PFS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: 243 dana vs. 66 dana; HR=0,0959; 95% CI=0,04–0,21; p<0,0001), kao i sa boljim OS (OS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: nedefinisano vs. 120 dana; HR=0,1401; 95% CI=0,06–0,31; p<0,0001). Međutim, stratifikacijom ispitanika prema patohistološkom tipu, značajna povezanost visine miR-126 ekspresije sa PFS i sa OS, se dobila jedino u slučaju planocelularnog karcinoma pluća (planoceluarni karcinom: PFS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: 243 dana vs. 62 dana; HR=0,674; 95% CI=0,025–0,18; p<0,0001; OS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: nedefinisano vs. 120 dana; HR=0,0985; 95% CI=0,037–0,26; p<0,0001; adenokarcinom: PFS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: 270 dana vs. 90 dana; HR=0,219; 95% CI=0,065–0,737; p=0,014; OS medijan za visoku vs. nisku miR-126 ekspresiju: 343 dana vs. 122 dana; HR=0,3334; 95% CI=0,092–1,208; p=0,094). Stratifikacijom ispitanika prema kombinaciji visine let-7b i miR-126 ekspresije, ispitanici sa visokom ekspresijom i jednog i drugog tipa mikro RNA su bili značajno povezani sa boljim PFS i sa boljim OS (PFS p<0,0001; OS p<0,0001). U pogledu patohistološkog tipa oboljenja, ova povezanost je i ovde bila značajna jedino u slučaju planocelularnog karcinoma pluća (PFS za planocelularni karcinom vs. PFS za adenokarcinom: p<0,0001 vs. p=0,018; OS za planocelularni karcinom vs. OS za adenokarcinom: p<0,0001 vs. p=0,049).

Iako se istraživanja na polju molekularne genetike, imunologije i citologije karcinoma pluća obavljaju već duži niz godina, mnoga pitanja iz ove oblasti ostaju još uvijek neriješena. Priroda ovog istraživanja je usmjereno-bazična i u ovome leži njegov primarni značaj. Obzirom na visoku incidencu uznapredovalog stadija karcinoma pluća, te veoma niske stope preživljavanja ovih bolesnika, prijeko su potrebni novi biomarkeri ranog otkrivanja karcinoma pluća, biomarkeri prognoze u cilju izdvajanja visoko potentnih oblika malignoma, te supstrat za kreiranje boljih ili sasvim novih terapijskih agenasa. Ovo istraživanje, po prvi puta prema našem saznanju, deskpritivno opisuje mikro RNA promjene tkiva tumorske okoline u oboljelih od karcinoma pluća. Pri tome je uočeno da su angiogenski tipovi mikro RNA podjednako eksprimirani u tkivu tumorski neizmjenjenog okoliša kao i u samom tumoru. To daje novi uvid u problematiku pato-fizioloških mehanizama nastanka i širenja karcinoma pluća. U istraživanju je pokazano i to da se planocelularni i adenokarcinom pluća ne ponašaju istovjetno u smislu dužine preživljavanja bolesnika sa aspekta različite ekspresije mikro RNA. Ovi podaci mogu imati svoj klinički značaj, sa aspekta uvođenja novog sistema stadiranja ovog oboljenja u smislu uvrštavanja nekih molekularno-genetskih markera u standardni sistem određivanja proširenosti i uznapredovalosti ovog oboljenja, kao i nove klasifikacije karcinoma pluća. Pored navedenog, klinički značaj ovog istraživanja bi mogao ležati i u prognostičkoj vrijednosti određivanja ekspresije mikro RNA u smislu odrešivanja dužine preživljavanja bolesnika sa karcinom pluća. Isto tako, mogući klinički značaj jeste i u kreiranju nove ciljne terapije bazirane na inhibiciji angiogeneze kod karcinoma pluća. Stoga ova disertacija daje veoma značajan naučni doprinos.

S obzirom da je liječenje lokalno odmaklog ili metastatskog nesitnoćelijskog karcinoma pluća samo palijativno, osim efikasnosti, mora se voditi računa i o toksičnosti hemioterapije, te o kvalitetu života pacijenata oboljelih od nesitnoćelijskog karcinoma pluća. Ova studija dala je odgovor koji je od ova dva protokola efikasniji, a manje toksičan, te bi kao takav bio preferirajući. Naravno, i finansijski momenat nije zanemarujući.

Dobijeni rezultati predstavljaju značajan doprinos u razumjevanju problematike trombogeneze, a posebno njene uloge u nastanku kardiovaskularnih događaja. Istraživanje je pokazalo da se dvojnom antitrombocitnom terapijom proces trombogeneze spriječava inhibicijom ciklooksigenaze, uz inhibiciju aktivacije trombocita selektivnom inhibicijom adenozin difosfatom inducirane agregacije trombocita, što rezultira izbjegavanjem većih trajnih oštećenja strukture i funkcije miokarda, a samim tim i učestalosti angine pektoris, reinfarkta, smrtnih ishoda, kardiovaskularnih komplikacija i rehospitalizacija.

Dobijeni rezultati predstavljaju značajan doprinos u boljem razumjevanju ehokardiografskog pregleda desnog srca uopšte, a posebno uloge ehokardiografije nakon sternotomije. Poseban akcent je dat na parametre tkivnog Dopplera koji se sve više primjenjuju u modernom ehokardiografskom pregledu. Takođe je opsežno objašnjeno tumačenje nalaza ehokardiografskog pregleda sa aspekta njegovog kliničkog značenja. Disertacija mr.sc. Ramiza Hajrića je dala poseban osvrt i na hemodinamiku plućne cirkulacije primjenom kateterizacije desnog srca što predstavlja poseban kvalitet sprovedene studije.

Ukupno je analizirano 112 ispitanika, od kojih je 80 (71,4%) bilo muškog, a 32 (28,6%) bilo ženskog spola. Medijan životne dobi u ispitivanom uzorku je iznosio 10 godina (interkvartilni raspon: 8 do 13 godina) i kretao se od minimuma od 1 godine do maksimuma od 15 godina. Obzirom na PHD nalaz na odstranjenom apendiksu nije bilo statistički signifikantne razlike u učestalosti pojedinih nalaza, ali je bitno notirati frekvenciju od 25/22,3% ispitanika koji su imali histološki uredan apendiks. Medijana dužina trajanja bola prije javljanja u ambulantu je iznosila 29 sati (interkvartilni raspon: 24 do 32 sata) i kretala se u prostom rasponu od 12 do 106 sati. Komparirajući dužinu trajanja bola između kategorija ispitanika formiranih na osnovu PHD nalaza nakon apendektomije detektovana je signifikantna razlika u trajanju bola između grupa sa najdužim trajanjem u grupi ispitanika koji su imali perforirani apendiks (Kruskal-Wallis; X2=10,98; df=3; p<0,012). Detektovana je signifikantna razlika između grupa koristeći ANOVA analizu (F=17,46; df=3; p<0,001) pri komparaciji vrijednosti leukocita između kategorija ispitanika prema PHD nalazu. ANOVA analiza pokazala je prisustvo signifikantnih razlika između grupa apsolutnih vrijednosti neutrofila unutra kategorija prema PHD dijagnozi (F=18,87; df=3; p<0,001). Vrijednosti C-reaktivnog proteina (CRP), takođe su u komparaciji između grupa podijeljenih prema PHD nalazu nakon apendektomije, pokazale statistički signifikantnu razliku između grupa (ANOVA; F=13,67; df=3; p<0,001). Komparacija vrijednosti interleukina 6 je takođe pokazala prisustvo signifikantnih razlika između pacijenata podijeljenih prema PHD dijagnozi nakon apendektomije (ANOVA; F=6,49; df=3; p<0,001). Analizirane su i vrijednosti faktora tumorske nekroze alfa (TNF-alfa), te su komparirane između 4 kohorte pacijenata, nije detektovana signifikantna razlika između pacijenata (ANOVA; F=1,67; df=3; p=0,179). Vrijednosti Alvarado i PAS bodovnih sistema su komparirane između kategorija pacijenata, koristeći neparametrijski Kruskal-Wallis test. U obje analize su nađene signifikantne razlike (p<0,001). Prediktivni skor za apendicitis (prediktivni skor za apendicitis =CRP x 1,05 + Lkc x 1,5) je izračunat za svakog pacijenta u studiji, te su njegove vrijednosti, takođe komparirane i nađena je statistički signifikantna razlika (p<0,001) između kategorija pacijenata, sa jasnim rastom vrijednosti skora prema uznapredovalim stadijima apendicitisa. U daljem nastavku analize, pacijenti su kodirani u dihotomne kategorije, prema PHD nalazu i to na one sa urednim nalazom (25/112; 22,3%) i one sa patološkim nalazom (87/112; 77,7%) na apendiksu. TNF-alfa nije imao statistički signifikantan prediktivni potencijal za predviđanje patološkog nalaza na apendiksu, dok su svi ostali parametri bili statistički signifikantni prediktori. Parnom komparacijom svih AUROC, pokazano je da je IL-6 bio statsitički signifikantniji prediktor od svih ostalih parametara osim leukocita, apsolutnog broja neutrofila i Prediktivnog skora za apendicitis. S obzirom na veću AUROC Alavarado skora, te na njegovu široku primjenu kao inicijalnog alata za screening, isti je evaluiran u smislu njegovog potencijala za probir ispitanika sa kasnije utvrđenim urednim nalazom apendiksa. Pokazano je da je pražna vrijednost Alvarado skora sa ovakvim potencijalom, vrijednost od 4 i niže, koja je imala specifičnost od 100%, te negativnu prediktivnu vrijednost od 100%. Evaluirana je pozitivna prediktivna vrijednost neutrofilije izražene apsolutnim brojem. Pokazano je da je za ovaj parametar, pražna vrijednost od 16,3x109/l imala najbolje performanse sa PPV od 100%. Radi pojednostavljenja, vrijednost od 16x109 je uzeta kao cut-off. Evaluacijom interleukina 6 je pokazano da je vrijednost od 0,25 imala negativnu prediktivnu vrijednost od 100%, dok je vrijednost od 16,5 imala pozitivnu prediktivnu vrijednost od 100%.Integrirani u dijagram toka (algoritam) od kompletnog uzorka od 112 pacijenata, ostaju 34 pacijenta, od kojih 18 (52,9%) ima patološki, dok 16 (47,1%) ima uredan PHD nalaz na apendiksu, te bi bili podložni kliničkoj/hospitalnoj observaciji i eventualnoj CT dijagnostici. Sa druge strane, koristeći navedeni algoritam, ispravno je klasificirano 78 pacijenata, koji su imali ili patološki (69/88,5%) ili uredan PHD nalaz (9/11,5%). Koristeći ovaj pristup, izbjegnuto je 9/25 neopravdanih apendektomija ili 36% od ukupnog uzorka.

Istraţivan je nazalni alergijski test (NT) u dijagnostici perzistentnog alergijskog rinitis kao i kako lokalna kortikosteroidna terapija utiče na vrijednosti NT. Istraţivanje je bilo prospektivnog karaktera. Eksperimentalnu skupina je činila 102 ispitanika, kojima je na osnovu ARIA smjernica postavljena radna dijagnoza perzistentnog alergijskog rinitisa. Eksperimentalna skupina je podijeljena u dvije podskupine: Skupinu A je činilo 51 ispitanik sa perzistentnim alergijskim rinitisom koji su u zadnja tri mjeseca koristili lokalnu kortikosteroidnu terapiju. Skupinu B je činilo 51 ispitanik sa perzistentnim alergijskim rinitisom koji nisu nikada koristili lokalnu kortikosteroidnu terapiju. Kontrolnu grupu je sačinjavlo 60 ispitanika, izabranih metodom slučajnog izbora koji u anamnezi i fizikalnom pregledu nisu imali perzistentni alergijski rinitis niti drugu alergijsku bolest. Svim ispitanicima je urađen NT a nkon toga kod pozitivnih alegena kod eksperimentalne grupe uradi se specifični IgE iz seruma na aparatu Hytec 288 i prick test. Ispitanicima grupe B ordinira se Flutikazon propionat 50 μg 2x2 potiska u obje nosnice tokom mjesec dana a zatim napravi pauzu od 10 dana te se nakon toga svim ispitanicima eksperimentalne grupe uradi kontrolni nazalni alergijski test. Na osnovu dobijenih rezultata nazalni alergijski test se pokazao senzitivnijim od specifičnog IgE i prick testa. Nakon urađenog kontrolnog nazalnog alergijskog testa njihove vrijednosti kod grupe B su smenjene a kod grupe A porasle.