Doktorske disertacije

Svrha ovog istraživanja je određivanje značaja imunohistohemijske ekspresije endotelne sinteze dušikovog oksida (eNOS), imunohistohemijskog markera angiogeneze CD34 i imunohistohemijskog markera neoangiogeneze CD105 u intratumoralnom uzorku karcinoma bubrežnih stanica i ne-malignim uzorcima tkiva bubrega. Također, komparirani su i s kliničkim i patološkim karakteristikama tih uzoraka. Analizirana su 74 preparata, 54 preparata karcinoma bubrega nakon radikalne ili parcijalne nefrektomije i 20 preparata tkiva bubrega nakon nefrektomije zbog afunkcionalnog inflamiranog oboljenja bubrega. Svi uzorci tkiva karcinoma bubrega i tkiva kontrolne ne-neoplastične inflamatorne skupine, sačuvani su u 10% puferiranom neutralnom formalinu na sobnoj temperaturi, a zatim ukalupljeni u parafinske blokove i mikrotomom rezani na debljinu od 3-5 mikrona, te obojeni sa standardnom hematoksilin eozinom (HE) tehnikom. Isti uzorci tkiva su još tri puta narezani za imunohistohemijske metode bojenja uz korištenje monoklonskih antitijela za viszualizaciju: već postojećih, starijih (CD 24 pozitivna) krvnih žila, nvoformirane (CD 105 pozitivnih) krvnih žila i enzima e-NOS sinteze (monoklonalni anti-humani eNOS). Sa digitalnim mikroskopom preparati su pregledani i određen broj krvnih sudova tkiva tj. zone najgušćeg intenziteta angiogeneze markirane imunohistohemijskim markerima tzv. hot-spot i ekspresije eNOS-a te povezani sa patološkim karakteristikama i angiogenezom tkiva. Rezultati pokazuju da je ekspresija eNOS-a u statistički značajnoj korelaciji sa stepenom nekroze (p=0,001) i sistemskom aplikacijom onkološke terapije (p=0,01) u skupni bolesnika s kardinomom bubrega, dok druge histopatološke varijable kao što su veličina i podtip tumora. TNM stadij, nk+uklearni gradus, LVI i status hirurških margina nisu povezani sa ekspresijom eNOS-a (p>0,05). Ekspresija eNOS-a je izražena i statistički značajna (p=0,047) u bolesnika u kojih se karcinom razvio u gornjem polu bubrega, dok je u odnosu na ostale kliničkopatološke vrijable kao što su spol, strana i način rasta tumora nesignifikantan (p>0,05).Broj CD34 pozitivnih krvnih žila (CD34 MVD) je u statistički značajnoj korelaciji s SC105 MVD p=0,004), stepenom nekroze (p=0,0001) i stadijem karcinoma pT (p=0,045), dok je u skupini s inflamiranim bubregom statistički indikativna za stepen nekroze (p=0,03) i veličinu bubrega (p=0,013). U skupini s karcinomom bubrega CD105 MVD je još u pozitivnoj statistički značajnoj korelaciji sa CD34 MVD (p=0,0001) i statistički indikativan za prisustvo limfovaskularne invazije (p=0,06). Karcinom bubrega i ekspresija ENOS-a je u pozitivnoj značajnoj statističkoj korelaciji sa brojem CD105 pozitivnih novoformiranih krvnih žila (p=0,0001), brojem CD34 pozitivnih postojećih krvnih žila (p=0,01), stepenom nekroze (p= 0,04) kao i prisustvom pozitivnih limfnih čvorova (p=0,02). Karcinom bubrega ima pozitivnu i stastički značajnu korelaciju (p=0,0001) i ekspresijom eNOS-a, što nije bio slučaj sa brojem pozitivnih postojećih CD34 sudova i ekspresije eNOS (p= 0,101). Ovo potvrđuje hipotezu da eNOS kao proangiogeni faktor, ima učinak u procesu angiogeneze. Također, statistički je značajna korelacija između ekspresije eNOS-a i broja CD105 pozitivnih novoformiranih sudova s nekim od ispitivanih kliničkih-patoloških varijabli: lokalizacija karcinoma bubrega, stadij karcinoma pT, stepen nekroze i pozitivni limfni čvorovi, a od kojih su tri posljednja prognostička faktora klasični pokazatelji loše prognoze bolesti.

Ciljevi: Utvrditi značaj rane amniocenteze u detekciji fetalnih hromozomopatija kod trudnica sa povećanim rizikom, utvrditi učestalost i vrstu hromozomopatija ploda i njihovu povezanost sa riziko-faktorima roditelja sa opterećenom anamnezom. Metode: Istraživanje je bilo prospektivno, provedeno u UKC Tuzla između oktobra 2013. i juna 2015. godine. Obuhvaćeno je 389 trudnica sa visokim rizikom na hromozomopatije. Kod 256 trudnica amniocenteza je urađena zbog starosti trudnice ili njenog partnera, a kod 153 trudnice indikacija za amniocentezu su bili ultrazvučni ili biohemijski markeri ili opterećena anamneza. Rezultati: Kod 153 trudnice mlađe od 35 godina amniocenteza je urađena zbog pozitivnih ultrazvučnih (50,67%) ili biohemijskih (14,18%) markera na hromozomopatije ili zbog opterećene lične ili porodične anamneze (35,13%). U 49,01% trudnica amniocenteza je urađena zbog pozitivnih ultrazvučnih markera na hromozomopatije, a povećan nuchalni nabor ploda bio najčešća indikacija za amniocentezu (24,83%). Kod tri trudnice mlađe od 35 godina u kariogramu su otkrivene hromozomopatije [47xy+21; 46xxdel(x)(q22?) i 47xx+18]. Zbog visokog rizika double i triple testa na hromozomopatije, amniocenteza je urađena u 14,18% trudnica. Kod jedne ispitanice potvrđen je 47xy+21 kariotip. U 4,66% trudnica starijih od 35 godina otkrivene su hromozomopatije. Kod 2/38 ovih trudnica (5,26%) sa fetalnim nuchalnim naborom većim od 3 mm identifikovane su hromozomopatije ploda [47xy+21 i 46xxdel(x)(q21?)], dok je kod 11,11% trudnica sa reverznim protokom kroz ductus venosus udruženim sa anomalijom ploda otkriven kariotip 47xx+18. Zaključak: Višestruko testiranje na numeričke i strukturne greške hromozoma značajno nadmašuje pojedinačne markere. Rana amniocenteza je najpouzdanija metoda u detekciji hromozomopatija ploda kod trudnica sa povećanim rizikom. Ključne riječi: prenatalna dijagnoza, rana amniocenteza, hromozomopatija

Značaj istraživanja ogleda u tome da je biopsija bubrega kod djece sigurna procedura koja se tipično izvodi perkutano pod kontrolom ultrazvuka i uz sedaciju te uz 8-24 satni monitoring nakon procedure. Biopsija bubrega omogućava dijagnozu novonastalih bubrežnih oboljenja, procjenu stanja bubrežnog parenima definišući težinu promjena i potencijal za oporavak te daje pedijatru kliničaru korisne informacije za vođenje definitivnih dijagnostičkih i terapijskih intervencija. Pouzdanost perkutane biopsije bubrega pojednostavljuje proces postavljanja dijagnoze, skraćuje vrijeme hospitalizacije i u konačnici smanjuje troškove liječenja. Postavljanjem precizne patohistološke dijagnoze a ne samo oslanjanje na kliničku procjenu, perkutana biopsija bubrega kod djece pomaže da se bolje razumije tok određenih pedijatrijskih bubrežnih oboljenja i njihov odgovor na terapiju i prognoza.

UVOD: Procjenjuje se da je 3% svjetske populacije hronično inficirano sa virusom hepatitisa C. Pretpostavlja se da ukupan broj hronično inficiranih osoba sa HCV infekcijom dostiže cifru od 200 miliona, a većina inficiranih nije svjesna HCV infekcije ni oboljenja jetre. Prevalenca HCV infekcije je različita ovisno o geografskoj regiji. U Istočnoj Evropi veća je od 0,4 – 3% od prerpostavljenog borja slučajeva koji je evidentiran u zemljama Zapadne Evrope. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije pretpostavljena stopa prevalence HCV infekcije u BiH iznosi oko 1,5%. Tretman hepatitisa C neophodan kako bi se spriječio razvoj po život opasnih komplikacija kao što su ciroza i karcinom jetre. Zlatni standard u liječenju kroničnog hepatitisa C jest kombinacija pegiliranog interferona i ribavirina. Cilj terapije je eradikacija HCV infekcije a završna faza terapije je postizanje održivog virusološkog odgovora (SVR) koji obično dovodi do eradikacije infekcije u 99% slučajeva. ISPITANICI I METODE: Ispitivanje je sprovedeno kao prospektivna studija na uzorku pacijenata kojima je odobrena terapija liječenja hepatitisa C od strane povjerenstva Federalnog Ministarstva Zdravstva tokom 2011 - 2015 godine. Pacijenti su podijeljeni u dvije koherentne grupe, jedna grupa pacijenata liječena peginterferonom alfa 2a a druga grupa sa peginterferonom alfa 2b. U ispitivanje su uključeni pacijenti koji su se liječili u Tuzli i Sarajevu 2011 – 2015 godine. Broj pacijenata iznosti 508. Pacijenti su tretirani početnim algoritmom - kombinovana terapija Peginterferon + Ribavirin tokom 48 sedmica koristeći standardne doze Ribavirina (1000-1200 mg) u pacijenata s genotipom 1 a terapija kroz 24 sedmice s nižim dozama Ribavirina (800 mg) kod bolesnika s genotipom 2 i 3. U svrhu ispitivanja je kreiran Markov model progresije oboljenja kako bismo uspješno evaluirali troškovnu efikasnost terapijskih modela i uporedili ih međusobno. Model uključuje progresiju oboljenja kao i razna stanja asocirana sa hroničnim hepatitisom C kao i smrt. Proces modeliranja pretpostavlja konstantnu godišnju stopu progresije pri čemu pacijenti mogu ostati u jednom stadiju ili se kretati prema drugim stadijima u skladu sa predviđenim stepenom progresije koji je izveden iz publikovanih izvora (Fattovich G i sar., 1997; Bennett WG i sar., 1997; Ascher NL i sar., 1994; Detre KM i sar., 1996) REZULTATI: Uzimajući u obzir rezultate kliničkih ispitivanja obe terapijske opcije, PEG IFN alfa-2a+ RBV i PEG IFN alfa-2a+ RBV, se mogu smatrati terapijama koji imaju dokazanu efikasnost. Dobro dizajnirane RCT i observacione studije pokazuju da su pacijenti koji su primali pegilovani interferon alfa-2a imali SVR u rasponu od 20 do 80% dok su vrijednosti SVR za pegilovani interferon alfa-2b bile nešto niže, u rasponu od 18% do 79%. Farmakoekonomski model za BiH je pokazao da je PEG IFN alfa-2a+ RBV u većini slučajeva isplatljiviji od PEG IFN alfa-2b+ RBV. To je pokazao osnovni slučaj i sprovedena probabilistička analiza. ZAKLJUČCI: Sa obzirom da je po preporukama Svjetske Zdravstvene Organizacije za graničnu vrijednos inkrementalnog troškovno efikasnog odnosa trostruka vrijednost prosječnog Bruto Domaćeg Proizvoda po stanovniku (BDP) koji je u BiH za 2014 procjenjen po glavi stanovnika u iznosu od 7.122,00 KM, studija je dokazala da su obe terapijske opcije isplative. U slučaju preosjetljivosti na jednu od terapija ili evenutalnog nedostatka nekog od preparata, moguće je koristiti alternativnu terapiju bez negativnog uticaja na troškove. Obe terapije se mogu smatrati isplativim a pitanje je stručne preferencije ljekara, iskustva i dostupnosti će odlučiti koja od terapijskih opcija će biti korištena. Sa aspekta disperzije rizika u opskrbi, preporučuju se i dalje javne nabavke i korištenje oba preparata iz studije.