Magistarski radovi

Rezultati su predstavljeni kroz tabele. Najčešće bolesti koje su uzrokovale terminalno zatajenje bubrega u obje grupe ispitanika su Glomerulonephritis chronica i Nephropathia diabetica. Analizom biohemijskih parametara uočena je signifikantna razlika u centralnoj tendenci za trombocite, kalijum i kalcijum među grupama. Vrijednosti trombocita značajno su veće u ispitivanoj grupi u odnosu na kontrolnu grupu (p<0.0001). Vrijednosti kalijuma su niže u ispitivanoj grupi u odnosu na kontrolnu grupu (p<0.0001). Vrijednosti kalcijuma su niže u kontrolnoj grupi u odnosu na ispitivanu grupu (p<0.01). Uočena je i signifikantna razlika u centralnoj tendenci za holesterol (p<0.003) i LDL (Low density lipoproteins) (p<0.003). Vrijednosti holesterola i LDL lipoproteina su veće u ispitivanoj grupi u odnosu na kontrolnu grupu. Nije uočena statistički značajna razlika između ispitivane i kontrolne grupe u učestalosti tradicionalnih faktora rizika za nastanak kardiovaskularnih oboljenja (pušenje, hipertenzija, hiperlipidemija, diabetes mellitus). Analizom netradicionalnih metaboličkih faktora rizika za nastanak kardiovaskularnih oboljenja, uočena je signifikantna razlika u centralnoj tendenci za homocistein (p<0.002). Vrijednosti homocisteina su veće u kontrolnoj grupi u odnosu na ispitivanu grupu. Nije uočena statistički značajna razlika između ispitivane i kontrolne grupe u učestalosti kardiovaskularnih oboljenja (hipertrofija lijevog ventrikula, ishemijska bolest srca, kongestivna srčana insuficijencija, perikardni izliv, aritmije, kalcifikacije srčanih zalistaka. Između ispitivane i kontrolne grupe nema statistički značajne razlike kada je u pitanju rizik smrtnosti od kardiovaskularnih oboljenja (p = 0.75). Ukupna smrtnost za vrijeme istraživanja u bolesnika na kontinuiranoj ambulantnoj peritonealnoj dijalizi iznosila je 6,66%, a u bolesnika na hemodijalizi 8,57%.

U prvom dijelu analizirani su i statistički obrađeni podaci koji se odnose na ukupan broj bazocelularnih karcinoma verifikovanih u periodu od januara 2006. godine do januara 2008. godine, spolno-dobnu i regionalnu distribuciju bazocelularnih karcinoma, kao i kliničko-morfološke karakteristike i radikalnost ekscizije utvrđenih bazocelularnih karcinoma. U ispitivanom periodu utvrđen je 741 bazocelularni karcinom. U 2006. godini je utvrđeno 337 karcinoma, a u 2007. godini 404 bazocelularna karcinoma. Uočen je porast bazocelularnog karcinoma za 2007. godinu od 9.03%. Analizom spolne distribucije utvrđena je značajno veća zastupljenost bazocelularnog karcinoma kod ispitanika muškog spola (55.87%) u odnosu na ispitanike ženskog spola (44.13%) gdje je zastupljenost na nivou značajnosti p<0.01. Analiza dobne strukture ispitanika pokazala je najveći broj ispitanika u dobi starijih od 55 godina (65.2%), a regionalna distribucija je pokazala da je najveći broj bazocelularnih karcinoma lokalizovan na facijalnoj regiji (54%), dok na pojedinačnim lokalizacijama odnosno podregijama, najveća zastupljenost karcinoma je utvrđena na očnim kapcima (25.64%) i poglavini (23.22%). Analiza histomorfoloških tipova bazocelularnih karcinoma je pokazala da je najviše zastupljen tip II (43.5%) i tip III (39%), a prema analizi kliničkih karakteristika odnosno veličini karcinoma, najveći broj karcinoma je bio u kliničkom stadiju pT1 (72.3%). Analiza radikalnosti hirurške ekscizije pokazala je veći broj radikalno ekscidiranih bazocelularnih karcinoma (80%), a 143 karcinoma (20%) je neradikalno ekscidirano. U drugom dijelu su anlizirani i statistički obrađeni podaci koji se odnose na učestalost, spolno-dobnu i regionalnu distribuciju recidiva bazocelularnog karcinoma, zatim podaci koji se odnose na kliničko-morfološke karakteristike recidiva, rizikofaktore za pojavu recidiva i prosječno vrijeme za pojavu recidiva kao i podaci koji se odnose na radikalnost primarnih karcinoma. U ispitivanom periodu, analizom pathistoloških nalaza utvrđeno je 40 recidiva bazocelularnog karcinoma, od čega je 17 recidiva utvrđeno u 2006. godini, a 23 u 2007. godini, sa statistički utvrđenom učestalosti recidiva 5.4%. U skupini ispitanika sa recidivom nije nađena statistički značajna razlika u odnosu na spol ispitanika, iako je utvrđen veći broj recidiva kod ispitanika muškog spola (57.5%). Analiza dobne strukture ispitanika sa recidivom bazocelularnog karcinoma pokazala je najveći broj ispitanika starijih od 55 godina (82.5%). Statistička obrada rezultata je pokazala da prosječna dob ispitanika sa recidivom za oba spola iznosi 59 godina, a da nema statistički značajne razlike među ispitanicima u odnosu na spol i dob (p=0.24), iako je zapažen veći broj ispitanika muškog spola sa recidivom u skupini starijih od 55 godina (60.6%). Regionalna distribucija recidiva je pokazala najveću zastupljenost na facijalnoj regiji (65%), a manje na regiji poglavina i uši (30%), dok je na pojedinačnim lokalizacijama najveća zastupljenost utvrđena na poglavini (25%) i nosu (25%). Analiza histomorfoloških tipova primarnih bazocelularnih karcinoma kod ispitanika eksperimentalne skupine, pokazala je najveću zastupljenost tipa II (72.5%), a u skupini recidiva 70% karcinoma je imalo agresivniji tip (tip III i IV). Statistička analiza upotrebom x²-testa, pokazala je da su histomorfološki tipovi recidiva bazocelularnih karcinoma bili visoko signifikantno agresivniji u odnosu na histomorfološke tipove primarnih bazocelularnih karcinoma na nivou značajnosti p<0.01. Analiza je pokazala da je 12 primarnih bazocelularnih karcinoma (30%), recidiviralo u agresivniji histomorfološki tip karcinoma. Statistička analiza upotrebom t-testa je pokazala da nije bilo statistički signifikantne razlike u veličini primarnog i recidivirajućeg bazocelularnog karcinoma kod ispitanika eksperimentalne skupine (p>0.05). Analiza radikalnosti hirurške ekscizije primarnih bazocelularnih karcinoma kod ispitanika eksperimentalne skupine, pokazala je 30 neradikalnih ekscizija (75%), na osnovu čega se zaključilo da ovako visok stepen neradikalnih ekscizija predstavlja jedan od glavnih razloga pojave recidiva bazocelularnog karcinoma. Takođe, statistička analiza je pokazala najveći procenat neradikalne ekscizije na facijalnoj regiji (84.60%). Statistička analiza primjenom x²-testa pokazala je da su se recidivi bazocelularnog karcinoma javljali u prosjeku tri godine nakon ekscizije primarnih karcinoma, i da su najčešće bili zastupljeni na facijalnoj regiji muškaraca starijih od 55 godina života (48.5%), na nivou značajnosti p<0.05. U ovoj studiji statističkim analizama su utvrđeni i rizikofaktori koji su značajno uticali na pojavu recidiva bazocelularnog karcinoma, a jedan od tih faktora je histomorfološki tip, odnosno agresivnost bazocelularnog karcinoma. Upotreba x²-testa pokazala je da su histomorfološki tipovi primarnih bazocelularnih karcinoma kod ispitanika eksperimentalne skupine visoko signifikantno agresivniji u odnosu na histomorfološke tipove karcinoma ispitanika kontrolne skupine na nivou značajnosto (p<0.01). Analiza primjenom t-testa je pokazala da su primarni bazocelularni karcinomi ispitanika eksperimentalne skupine signifikantno većeg prečnika u odnosu na bazocelularne karcinome ispitanika kontrolne skupine na nivou značajnosti (p<0.05). U ovoj studiji je utvrđen stepen neradikalnosti ekscizije kod ispitanika eksperimentalne i kontrolne skupine, a koji predstavlja jedan od najznačajnijih rizikofaktora za pojavu recidiva bazocelularnog karcinoma. Statistička analiza je pokazala da u eksperimentalnoj skupini neradikalno je ekscidirano (75%) primarnih bazocelularnih karcinoma, a u kontrolnoj (40%) bazocelularnih karcinoma. Analiza x²-testom pokazala je visoko signifikantnu razliku u radikalnosti ekscizije primarnih bazocelularnih karcinoma eksperimentalne skupine u odnosu na karcinome kontrolne skupine na nivou značajnosti p<0.01.

Prvi dio rezultata se odnosio na antropometrijske karakteristike ispitanica. Rezultati su pokazali da žene sa PCOS imaju signifikantno veću zastupljenost metaboličkog sindroma, gojaznost, pozitivnu anamnezu dijabetesa, akne/seboreju, hirzutizam, neplodnost i policističnu morfologiju jajnika u odnosu na žene bez PCOS. Kliničke razlike bile su evidentne između reproduktivnih žena sa PCOS i kontrolne skupine. Rezultati su pokazali da su oligomenoreja, amenoreja i polimenoreja značajno prisutne u žena sa PCOS u odnosu na kontrolnu skupinu. Inzulinska rezistencija je primarni poremećaj u PCOS, ali nije uvrštena u Rotterdam dijagnostičke kriterije. Inzulinska rezistencija definirana je ako je HOMA-IR>2.16 i QUICKI<0.34. Rezultati su pokazali da su srednje vrijednosti parametara inzulinske rezistencije kao što su inzulin natašte, HOMA-IR bili značajno viši, dok su QUICKI i FIGR bili značajno niži u grupi žena sa PCOS u odnosu na kontrolnu skupinu. U žena sa PCOS čest je metabolički poremećaj lipida, lipoproteina i homocisteina.U grupi žena sa PCOS vrijednost HDL holesterola bila je značajno niža u odnosu na zdravu kontrolnu grupu. Srednja vrijednost Lp(a) i homocisteina bile su značajno više, dok je vrijednost apoA bila niža u žena sa PCOS u odnosu na kontrolnu skupinu. U PCOS poremećena je sekrecija seksualnih hormona na razini osovine hipotalamus-hipofiza-jajnik.Rezultati su pokazali da su u žena sa PCOS u srednjoj folikularnoj fazi menstrualnog ciklusa vrijednosti LH, LH/FSH odnos, estradiol, anti-Mullerov hormon bile značajno više, dok je vrijednost lutealnog progesterona bila značajno niža u odnosu na kontrolnu grupu. Dominantan simptom u PCOS je hiperandrogenemija. Rezultati su potvrdili da žene sa PCOS imaju vrijednosti testosterona, DHEAS i FAI značajno više, dok je vrijednost SHBG značajno niža u odnosu na kontrolnu skupinu. Policistična morfologija jajnika prisutna je u žena sa PCOS, premda i uredna morfologija jajnika ne isključuje postojanje PCOS. U žena sa PCOS ovarijski volumen, broj folikula, ovarijska stroma, stroma/površina odnos bili su značajno viši, dok je vrijednost indeksa otpora (RI) bila značajno niža u kontrolnoj skupini. PCOS je najsloženija endokrinopatija, čini oko 85% ukupnog hiperandrogenizma. Za potvrdu dijagnoze korišten je deksazon-hCG test. Nakon deksazonskog testa uslijedio je značajan pad kortizola, DHAES, testosterona, FAI i 17-OHP, te značajan porast SHBG u pacijentica sa PCOS u odnosu na bazalnu vrijednost. Nakon hCG testa uslijedio je signifikantan porast 17-OHP sa vrijednostima >7nmol/L u odnosu na supresivni 17-OHP. Test se pokazao dobrim dijagnostičkim testom za potvrdu PCOS. Linearnom korelacijom praćena je povezanost ultrazvučne morfologije jajnika sa nivoom androgena i gonadotropina.Ovarijski volumen je u značajnoj korelaciji sa testosteronom, 17-OHP, FAI i LH. Ovarijska stroma/ovarijska površina odnos značajno korelira sa testosteronom, 17-OHP, FAI i LH. Broj folikula značajno korelira sa FAI.

Analizirano je ukupno 33 ispitanika od čega 20/33 (60,6%) žena, te 13/33 (39,4%) muškaraca. Prosječna dob u uzorku je iznosila 61±11 godina sa rasponom od 35 do 80 godina. Obrazovna struktura je bila niska. Prosjek obrazovanja je iznosio 8,6 godina. S obzirom na tip ostepartritisa , nađen je veći broj ispitanika sa primarnim osteoartritisom i to 19 (57,6%), dok je sekundarni osteoartritis imalo 14 (42,4%) ispitanika. Medijana dužine trajanja osteoartritisa je iznosila 3 godine, sa interkvartilnim rasponom od 2 do 5 godina i sa pravim rasponom od 1 do 20 godina. Prosječna vrijednost BMI je iznosila 29,42±3,98, sa minimumom od 22 i maksimumom od 38. Najveći broj ispitanika je imao prekomjernu tjelesnu masu, čak 39 % ima BMI preko 30, odnosno prekomjernu gojaznost. Uslov da se ispitanici uključe u ovo ispitivanje bio je da je od operacije prošlo najmanje 6 mjeseci. Kod najvećeg broja ispitivanih pacijenata (67%) od operacije je prošlo između 1-2 godine. Rehabilitacijski tretman nakon operacije je imalo 31 (93,9%) ispitanika, dok 2 ispitanika nisu imala postoperativni rehabilitacioni tretman, jer nije bio neophodan. Medijana vrijednosti bola po Likretovoj skali prije operacije je iznosila 5 sa interkvartilnim rasponom od 4 do 5. Postoperativno medijan bola je iznosio 2 sa interkvartilnim rasponom od 1 do 2. Zabilježen je pad vrijednosti u sva 33 ispitanika , uz statističku signifikantnu razliku ( p<0,0001). Funkcionalna onesposobljenost je mjerena Lequesne upitnikom. Prosječna vrijednost po Lequesne-u preoperativno je iznosila 18,52 (4,55), dok je postoperativno ista iznosila 6,38 (4,55). Postojala je razlika u vrijednostima od 12,14, a koja je bila statistički signifikantna, odnosno došlo je do statistički signifikantnog pada u prosjeku za 12,14 poena. Analogno navedenoj analizi komparirane su i vrijednosti Oxford-12 HIP skora kako bi se utvrdila dinamika u kvalitetu života. Prosječne vrijednosti Oxford-12 HIP skora preoperativno su iznosile 50,24 (7,44), dok su postoperativne vrijednosti iznosile u prosjeku 20,64 (6,83). Postojao je pad od prosječno 29,61 bod, a koji je bio statistički visoko signifikantan (p<0,0001). Prije operacije svi pacijenti su imali otežan hod, pomagalo pri hodu je koristilo 20 (60%) ispitanika. Nakon operacije kvalitet hoda je znatno poboljšan i oko polovina bolesnika je hodala bez pomagala, a najviše se smanjio broj onih koji su koristili dvije štake pri hodu. Kada su u pitanju smetnje u obavljanju zanimanja i tu je napravljena komparacija. Prije operacije 27 (81,8%) ispitanika je imalo smetnje pri obavljanju svog zanimanja, dok se postoperativno taj broj smanjio na 13 (39,4%). Ova prosječna razlika od 42,4% je bila statistički signifikantna (p=0,0001). Preoperativno su svi ispitanici koristili analgetike. Nakon operativnog zahvata samo 7 (21,2%) ispitanika je nastavilo da koristi analgetike redovito, dok preostalih 26 (78,8%) nije imalo potrebe za analgeticima, što predstavlja značajnu zaštitu od štetnog djelovanja NSAID. Ispitanici su korist od proteze ocijenili sa medijanom ocjenom od 4, uz interkvartilni raspon od 4 do 5, dok su se ocjene kretale u rasponu od 2 do 5. Najveći broj ispitanika je bio zadovoljan ili čak jako zadovoljan efektima ugradnje endoproteze, a nijedan nije bio potpuno nezadovoljan. Nakon neparametrijskog testa rang-korelacije po Spearmanu, nađen je koeficijent korelacije od 0,415. Pomenuti koeficijent korelacije je pokazao da između starosti pacijenta i razlike u mjerenim vrijednostima bola postoji inverzna, statistički signifikantna i srednje izražena korelacija, odnosno da što su pacijenti bili stariji, to je pad vrijednosti bola bio manji.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da su ispitanici iz Doma zdravlja Ilijaš (u daljem tekstu Ilijaš) bili mlađi (preko 60% ispitanika je bilo dobi od 18 do 30 godina) od ispitanika Doma zdravlja Centar (u daljem tekstu Centar) (preko 57% ispitanika je bilo starije od 30 godina). Veći broj ispitanika Ilijaša živi na selu (68,3%), dok statistički značajno veći broj ispitanika Centra živi u gradu (98, 3%) (p<0,001) U obje sredine najveći procenat ispitanika je u braku (u Ilijašu 91,7%; u Centru 88,3%). Veći broj ispitanika grupe iz Ilijaša je sa četvorogodišnjim obrazovanjem i završenom osnovnom školom, te srednjom školom, u odnosu na grupu iz Centra gdje je veći broj ispitanika ima visoko, više i srednje obrazovanje (p<0,001). Veći broj majki ima srednju stručnu spremu u odnosu na očeve i treće lice. U Centru majke i očevi imaju viši nivo obrazovanja u odnosu na treće lice koje u 50% slučajeva ima četvorogodišnje obrazovanje, a u 50% slučajeva završenu osnovnu školu. Veći broj majki ima visoku, višu i srednju stručnu spremu u odnosu na očeve i treće lice. Majke i očevi imaju veći nivo obrazovanja u odnosu na treće lice koje ima samo osnovno obrazovanje u 100% slučajeva. U Ilijašu najveći broj ispitanika je nezaposlen (45,0% oba roditelja), dok je u Centru najveći broj ispitanika zaposlen (50,0% oba roditelja) (p<0,001). Ispitanici Centra udaljeni su od zdravstvene ustanove manje od 5 km, dok ispitanici Ilijaša u najvećem procentu najbližu zdravstvenu ustanovu imaju na 10 do 20 km udaljenosti. Ispitanici Centra su uvjerenja da primaju dovoljno informacija o febrilnosti djece, u odnosu na Ilijaš gdje su mišljenja da dobijaju nedovoljno informacija (p<0,001). U Ilijašu majka i otac su mišljenja da dobijaju nedovoljno informacija, dok u Centru misle da dobijaju dovoljno informacija. Većina ispitanika kao najpoželjniji način informisanja o febrilnosti djece smatra kombinovano informisanje usmeno od ljekara i pismeno u obliku letaka ili brošura (u Ilijašu 41,7%, a u Centru 37,5%). Većina ispitanika tvrdi da imaju toplomjer kod kuće (u Ilijašu 75%, u Centru 95%) (p<0,001). Ovisno o tome ko vodi brigu o djetetu, majka i otac u najvećem broju slučajeva imaju toplomjer, dok treće lice uopšte nema toplomjer (100%). U Ilijašu 61,7% ispitanika tvrdi da uvijek ima lijek za snižavanje temperature kod kuće, dok u Centru lijek uvijek ima 88,3% ispitanika. Ovisno ko vodi brigu o febrilnom djetetu ne postoji razlika između odgovora majke i oca, ali razlika postoji u odnosu na treće lice koje u 87,5% slučajeva nema uvijek lijek za snižavanje temperature, a u 12,5% slučajeva navodi da nikada nema lijek u kući. U Ilijašu je najveći broj ispitanika (50%) dao ocjenu 10-paničan strah (Me=9,5), a u Centru najveći broj ispitanika (20%) dao je ocjenu 5-6 za strah (Me=6) (p<0,001). U obje grupe ispitanici misle da povišena teperatura kod djece najčešće izaziva febrilne konvulzije (u Ilijašu 53,3%; u Centru 51,7% ispitanika). Kao drugu najčešću posljedicu febrilnosti obje grupe navode smrt (u Ilijašu 25%, u Centru 20% ispitanika). Odgovor na pitanje kako mjere temperaturu pokazao je da ne postoji statistički značajna razlika među grupama uzorka. Ukupno 51,7% ispitanika mjeri temperaturu aksilarno; 40,0% opipa rukom čelo; 4,2% ne mjeri temperaturu uopšte. Na pitanje kolika je normalna tjelesna temperatura, rezultati pokazuju signifikantnu razliku među grupama uzorka (p<0.001). Tačan odgovor u Ilijašu dalo je 26,7% ispitanika, a u Centru 71,7%. Na odgovor kolika je normalna tjelesna temperatura ovisno ko vodi brigu o djetetu u grupama uzorka nadjena je signifikantna razlika u grupama uzorka (p<0,05). U Ilijašu tačan odgovor na pitanje dalo je 21,7% ispitanika, a u Centru 45% (p<0,05). Majka i otac u Centru bolje poznaju mjere antipireze nego u Ilijašu gdje adekvatne mjere fizikalne antipireze poduzima 45%, a u Centru 65% ispitanika. Treće lice ne zna ništa o mjerama antipireze. Na pitanje o poznavanju mjera fizikalne antipireze, ovisno ko vodi brigu o djetetu u grupama uzorka rezultati su pokazali da je tačan odgovor u Ilijašu dalo je 21,7% ispitanika, a u Centru 11,7% (p<0,05). Lijek izbora za majku u Ilijašu su diklofenak čepići, a za oca ibuprofen sirup. U Centru za majku lijek izbora je ibuprofen, a za oca diklofenak supozitorije (p<0,001). Na odgovor kako se dozira lijek protiv povišene temperature u djece u Ilijašu tačan odgovor dalo je 23,3% ispitanika, a u Centru 56,7% (p<0,001). Na odgovor u kojem se vremenskom intervalu smije ponoviti doza paracetamola u Ilijašu tačan odgovor dalo je 20,0%, a u Centru 45,0% ispitanika (p<0,001).

Pokazano je da je odnos žene: muškarci u uzorku iznosio 1: 5,49, a prosječna dob u cjelokupnom uzorku 36,69(12,21) godina dok su 26.2% ispitanika pripadala dobnoj skupini 35-44 godine. Razlika u prosječnoj dobi muških i ženskih ispitanika iznosila je 4,81 godinu i bila je statistički signifikantna (p< 0,001). Najveći broj ženskih DDK (42,4%) pripadao je najmlađoj dobnoj skupini, a 27,7% muškaraca dobnoj skupini 35-44 godine. Prosta prevalenca HBsAg u cjelokupnom uzorku iznosila je 0,903%, kod muškaraca je iznosila 0,947%, a kod ženskih ispitanika 0,633%. Razlika u učestalosti nije bila statistički signifikantna (p=0,35). Nakon standardizacije prema spolu i za definisani dobni uzorak, a u odnosu na podatke Federalnog zavoda za statistiku, standardizirana prevalenca iznosila je 0,78%. Prosta prevalenca anti HCV u cjelokupnom uzorku iznosila je 0,232%, kod muškaraca iznosila je 0,215%, a kod žena 0,317%. Razlika u učestalosti nije bila statistički signifikantna (p=0,71). Standardizirana prevalenca anti HCV kod DDK iznosila je 0,267%. Prosta prevalenca anti HIV pozitivnih uzoraka krvi iznosila je 0,037%, kod muškaraca 0,043%, a među ženskim ispitanicima nije bilo pozitivnih anti HIV uzoraka. Standardizirana prevalenca na anti HIV iznosila je 0,021%. Nije nađen nijedan anti TP pozitivan uzorak krvi. U procjeni prevalence za populaciju TK korišten je „ratio-estimation method“. Osnovu su predstavljali tabelarni podaci autora iz drugih zemalja za DDK i opštu populaciju. Nađeni su odnosi prikazanih vrijednosti sa prosječnom vrijednošću, te uz podatke iz aktuelne studije procijenjena prevalenca HBsAg u opštoj populaciji TK iznosila je 1,234%. Isti postupak se koristio i u procjeni anti HCV prevalence. Procijenjena anti HCV prevalenca u populaciji TK iznosila je 1,12%.

Analizirano je ukupno 30 novootkrivenih bolesnika sa multiplim mijelomom. Najveći broj oboljelih registrovan je tokom 2006. godine. Šesnaest ispitanika (53,3%) je bilo muškog a 14 (46,4%) ženskog spola. Najmlađi bolesnik imao je 40 godina a najstariji 82 godine. Prosječna životna dob u trenutku postavljanja dijagnoze bila je 61,4 ± 9,6 godina. Dvadesetsedam ispitanika imalo je pridružen komorbiditet, hipertenziju i ishemijsku bolest srca, od toga tri ispitanika imala su i šećernu bolest a dva su bila na hroničnom programu hemodijalize. U istraživanju su analizirani sljedeći parametri: albumini, β-2 mikroglobulin, IL-6, LDH, TNF-α. Metodom Spearman rank korelacije u ispitanika je urađena korelacija serumskog nivoa citokina IL-6 i TNF-α sa vrijednostima serumskih albumina i dužinom preživljavanja u novootkrivenih bolesnika sa multiplim mijelomom. U ispitanika je utvrđena negativna korelacija između serumskog nivoa citokina IL-6 i vrijednosti serumskog albumina (r=-0,373), koja je bila i statistički značajna (p=0,0426). Takođe u ispitanika je utvrđena negativna korelacija između serumskog nivoa citokina TNF-α i vrijednosti serumskog albumina (r=-0,781), koja je bila statistički značajna (p<0,0001). Bolesnici sa višim vrijednostima IL-6 i TNF-α imali su kraće preživljavanje ali ta razlika nije bila statistički značajna. Prema Internacionalnom prognostičkom indeksu (IPI) ili „International Staging System“ (ISS) klasifikaciji od 30 novootkrivenih bolesnika sa multiplim mijelomom kod 8 (26,7%) bolest je bila u I stadiju, u 13 (43,3%) bolesnika u II stadiju i u III prognostičkom stadiju bilo je 9 (30%) bolesnika. Prosječne vrijednosti β-2 mikroglobulina u ispitanika s prognostičkim stadijem I bile su 2,71± 0,5 mg/L, u stadiju II u 3,61±0,56 mg/L, a u III stadiju vrijednosti β-2 mikroglobulina su bile 12,8 ±8,9 mg/L. Bolesnici lošijeg prognostičkog stadija imali su veće vrijednosti. Nađena je statistički značajna razlika između prosječne vrijednosti β-2 mikroglobulina u pojedinim prognostičkim stadijima bolesti (p=<0,001). Utvrđena je i statistički značajna pozitivna korelacija između serumskog nivoa citokina IL-6 i prognostičkog stadija bolesti po International Staging sistemu (ISS) u novootkrivenih bolesnika sa multiplim mijelomom (r=0,542; p=0,020). Statistički značajna razlika u pojedinim prognostičkim stadijima bolesti bila je i u pogledu prosječne vrijednosti TNF-α (p=<0,001) Preživljavanje ispitanika je bilo najduže u I prognostičkom stadijumu bolesti, ali nije nađena statistički značajna razlika između preživljavanja pacijenata u pojedinim prognostičkim stadijima bolesti (p=0,153) Od 30 ispitanika, preživljavanje manje od godinu dana (u našem ispitivanju označeno kao „kratkoročni ishod bolesti“) imalo je 8 (26,7%) ispitanika, dok su 22 (73,3%) ispitanika živjela duže od 1 godine. Ispitanici koji su živjeli kraće od godinu dana imali su prosječnu vrijednost β2-mikroglobulina od 6,5 (2,3-26,6) a ostali 3,3 (2,0-30,2). U odnosu na kratkoročni ishod bolesti nađena je statistički značajna razlika samo u vrijednosti β2-mikroglobulina (p=0,036) a nije bilo statistički značajne razlike u pogledu IL-6 i TNF-α. Utvrđeno je da vrijednosti IL-6 i TNF-α obrnuto koreliraju sa vrijednostima serumskih albumina, a kao prognostički indikatori pozitivno koreliraju sa prognostičkim stadijem (ISS), dok u odnosu na ishod bolesti nije bilo statistički značajne razlike u vrijednostima IL-6 i TNF-α. Potvđeno je da, za sada β2-mikroglobulin ima najveću vrijednost kao prognostički indikator.

Od 570 konsekutivno primljenih pacijenata sa moždanim udarom njih 194 je zadovoljavalo uključujuće kriterijume za ovu studiju, prosječne dobi od 65 (SD ± 11.06) godina. Muškaraca je bilo 58.2%. Od 194 pacijenta sa akutnim moždanim udarom njih 59 (30.40%) je imalo aleksiju, agrafiju, akalkuliju ili kombinaciju ovih poremećaja. U odnosu na spol, učestalost aleksije, agrafije i akalkulije je bila značajno češća u muškaraca (41; 36.3%) nego u žena (18; 22.20%) ( = 4.408; p=0.036). Ispitivani poremećaji (aleksija, agrafija i akalkulija) su najčešće bili udruženi. Od 59 pacijenata (30.40%) kod kojih je verificiran neki od navedenih poremećaja, udružena aleksija, agrafija i akalkulija je bila prisutna kod 35 pacijenata (59.3%). Aleksiju i agrafiju je imalo 13 ispitanika (22.0%). Agrafija i akalkulija je utvrđena kod dva ispitanika (3.4%) u sklopu Gercmanovog sindroma. Samo aleksija je verificirana kod 8 (13.6%), a agrafija kod 1 (1.7%) ispitanika. Akalkulija kao pojedinačan poremećaj nije utvrđena niti kod jednog ispitanika. Ispitanici sa hemianopsijom su statistički značajno češće (p=0.005) imali neki od ispitivanih poremećaja u odnosu na grupu bez hemianopsije. Takođe je utvrđeno da je kod pacijenata sa unilateralnim zanemarivanjem statistički značajno češće (p<0.000) potvrđeno prisustvo aleksije, agrafije, akalkulije ili kombinacije ovih poremećaja u odnosu na grupu ispitanika bez zanemarivanja. Kod pacijenata sa aleksijom najučestalije greške su čitanja rečenica naglas 95.03 (± 27.45), čitanje riječi naglas 81.75 (± 29.75), narušena brzinu čitanja (80.12 ± 26.25), a zatim slijede pogreške pri povezivanju pisane i izgovorene riječi i povezivanju riječi sa slikama. Kod pacijenata sa agrafijom najučestalije greške su za pisanje odlomaka 25.52 (± 45.50), za pisanje rečenica po diktatu 24.74 (± 44.70), za pismeno rastavljanje riječi na slova 20.52 (± 42.09), a zatim slijede pogreške prepisivanja slova sa kartice, usmeno rastavljanje riječi na slova, pisanje slova po diktatu i pisanje brojeva U slučaju prisustva akalkulije, prosječan broj grešaka za jednostavne matematičke operacije je iznosio 15.12 (± 35.07) a najmanje kod mijenjanja krupnog novca za sitni 13.02 (± 33.20). Analizirajući 120 ispitanika kod kojih je jasno definisana hemisfera u kojoj se desio moždani udar aleksija, agrafija, akalkulija ili kombinacija ovih poremećaja je signifikantno češća kod ispitanika sa oštećenjem lijeve (dominantne) hemisfere ( = 4.003; p=0.045) Rezultati pokazuju da ne postoji statistički značajna razlika (p=0.394) u pojavi aleksije, agrafije i akalkulije u odnosu na vrstu moždanog udara (intracerebralno krvarenje ili ishemija). Veličina lezije značajno utiče na pojavu aleksije, agrafije i akalkulije. Od ukupno 75 pacijenata sa lakunarnim ishemijskim lezijama samo 1 (1.33%) pacijent je imao neki od poremećaja, u odnosu na pacijente sa obimnijim ishemijama gdje je zastupljenost aleksije, agrafije i akalkulije iznosila 54.74%. Kod hematoma je takođe relativna zastupljenost aleksije, agrafije i akalkulije veća (50%) nego kod hemoragija (25%) (X2=43.676); p=0.000). Od 194 ispitanika 102 (52.57%) je imalo završenu osnovnu školu. Srednju stručnu spremu je imalo 79 (40.72%), a višu ili visoku spremu njih 13 (6.70%). Aleksija, agrafija i akalkulija je najčešće bila prisutna kod bolesnika sa završenom osnovnom školom (33.33%), a potom sa srednjom (27.85%) i visokim obrazovanjem (23.08%), no ove razlike nisu statistički značajne. Iako ne postoji statistički značajna razlika, ipak se može vidjeti da su poremećaji najzastupljenije prisutni kod ispitanika sa najnižim stepenom obrazovanja.