Magistarski radovi

Detaljnom analizom procenta urađenih PAPA briseva u odnosu na ostale preglede tokom posmatranog perioda došlo se do podatka da je najveći procenat urađenih PAPA brise u odnosu na ukupan broj pregleda bio u 2011.godini i iznosio je 56,08%, a najmanji u 2010.godini 36,96%. Najveći procenat PAPA III nalaza je bio u 2010.godini i iznosio je 10,52%, a najmanji u 2009.godini te je iznosio samo 5,41%. Najveći procenat ispitanica kod kojih je rađena biopsija cerviksa nakon citološkog nalaza PAPA III i IV je imao CIN I nalaz 45%, zatim CIN II 26,2%, CIN III 24,2%, dok je cervicitis imalo 4,6% ispitanica. Patohistološki nalaz CIN II i CIN III su najučestalili bili u 2010.godini. Najveći broj ispitanica sa HPV pozitivnim brisom nakon biopsije cerviksa imalo je CIN I patohistološku dijagnozu 43,10%.Od ukupnog broja urađenih konusa 100%, najveći procenat je urađen u 2010. godini 42,90%, zatim u 2011.godini 29,65, a najmanje u 2009.godini 27,44%.

Trombocitopenija je jedan od najčešćih hematoloških poremećaja koji se sreće u novorođenčadi primljenih u jedinicu neonatalne intenzivne njege. U jednogodišnjem periodu od 1.8.2011. godine do 1.8.2012. godine analizirano je 108 živorođene novorođenčadi sa ranom trombocitopenijom i perinatalnim rizicima. Analiza je retrospektivno-prospektivna, bazirana na medicinskoj dokumentaciji Klinike za ginekologiju i akušerstvo i Klinike za dječije bolesti Univerzitetsko-kliničkog centra Tuzla. Evaluirano je zdravstveno stanje novorođenčadi, težina rane trombocitopenije, te prediktivna i specifična vrijednost rane trombocitopenije u neonatalnom ishodu. Graničnom vrijednosti trombocita je smatrana vrijednost ispod 150 × 109/L, a napravljena je i podjela prema broju trombocita na grupu blagu, umjerenu, tešku i vrlo tešku. Nađeno je da su novorođenčad sa ranom trombocitopenijom češće muškog spola, pripadaju grupi prematurne i hipotrofične novorođenčadi, te da imaju u prosjeku manju tjelesnu dužinu i obim glave. Majke novorođenčadi sa i bez trombocitopenije nisu se razlikovale u pogledu sociodemografskih karakteristika i opterećenosti akušerske anamneze. Najučestalije vrijeme javljanja rane trombocitopenije je bilo drugi dan. U našoj studiji najzastupljenija je bila blaga trombocitopenija sa 67,60%, zatim umjerena trombocitopenija 25%, a slijedile su teška i vrlo teška trombocitopenija sa po 3,70% slučajeva. Analizom maternalnih i neonatalnih faktora, te samog toka porođaja utvrđeno je da su najveći riziko faktori za nastanak rane trombocitopenije od strane novorođenčeta asfiksija, respiratorni distres sindrom i sepsa, a od strane majke intrauterini zastoj u rastu, ruptura plodovih ovoja, EPH gestoza i perinatalna infekcija. Nađeno je da težina trombocitopenije utiče na pojavu hemoragijskih manifestacija i neonatalnog smrtnog ishoda. Uočeno je da je trombocitopenija značajno uticala na nepovoljan perinatalni ishod, uz vrlo visoku specifičnu vrijednost testa 100%, senzitivnost 10,19%, visoku prediktivnu pozitivnu vrijednost 100% i nisku negativnu prediktivnu vrijednost od 34,01%. Novorođenčad sa vrlo teškim oblikom trombocitopenije imaju sedam puta veću šansu za neonatalni smrtni ishod. Intrakranijalna hemoragija se javlja kao najčešća hemoragijskia manifestacija udružena sa ranom trombocitopenijom u većini oblika trombocitopenije. Trombocitopenična novorođenčad sa kongenitalnim anomalijama, novorođenčad rođena prije termina i koja su pretrpjela intrapartalnu asfiksiju imaju više komplikacija i veću stopu mortaliteta.

Ukupno je anlizirano 45 ispitanika, od kojih je 25 (55,6%) bilo ženskog i 20 (44,4%) bilo muškog spola. Prosječna dob (SD) u uzorku je iznosila 54 (16) godina i kretala se minimum od 17 i maksimuma do 81 godina. Uzimajući u obzir ukupan broj od 45 pacijenata, ukupna prevalenca za vrijeme posmatranog perioda je iznosila 9,07 slučajeva na 105 stanovnika. Posmatrano separatno za muškarce, prevalenca je iznosila 9,86/105 stanovnika, dok je za žene iznosila 8,24/105 stanovnika. Prosječna godišnja incidenca za vrijeme posmatranog perioda je iznosila 0,91 slučaja na 105 stanovnika, s prosječnom godišnjom incidencom od 0,82/105 za muškarce i 0,99/105 za žene. Ukupno je u uzorku načinjeno 66 dilatacija, odnosno 1,47 po ispitaniku. Dilatacije su vršene u rasponu od 1 do 5 sesija sa najvećim brojem uspješnih diltacija već nakon prve sesije (66.7%). U cjelokupnom uzorku prosječno vrijeme do ponavljanja procedure u onih ispitanika koji su proceduru ponavljali je iznosilo 11,2 mjeseca (%95 CI=1,52do 20,88 mjeseci). Ukupno od 66 dilatacija, zabilježen je uspjeh u 62 (93,9%) dilatacije, dok je neuspjeh zabilježen u 4 (6,1%) dilatacije. Istovremeno su zabilježene 3 komplikacije procedure (4,5%) od čega su sve 3 bile perforacije jednjaka. Od 4 neuspješne procedure, 3 su bile neuspješne iz razloga postojanja komplikacija. Posmatrajući samo broj pacijenata ukupan procenat uspješnosti tretmana je iznosio 95,6% (43/45). Kada je u pitanju ponavljanje procedure i uspjeh tretmana, međusobni odnos ukazuje da ponavljanje procedure nije imalo uticaja na ishod (Fisherov test; p=0,59). Analogno ovoj analizi prikazan je međusobni odnos postojanja komplikacija i ponavljanja procedure, te i ovdje nije nađena značajnija razlika koja bi ukazivala da je ponavljanje procedure imalo uticaja na postojanje komplikacija (Fisherov test; p=1,0). Napravljena je i logistička regresiona analiza uticaja različitih praćenih faktora na uspjeh tretmana. Nije bilo signifikantnog prediktivnog uticaja niti jednog od praćenih faktora na prisustvo neuspjeha dilatacije.

Rezultati ovog istraživanja su pokazali da: a) postoje razlike u brzini eliminacije između muškaraca (AS = 0.1856 ; SD = 0.07164) i žena (AS = 0.1540; SD = 0.10069), međutim one nisu značajne, ali problem pretstavlja i nejednakost uzorka - odnos muškarci/žene = 70:10 i postojanje ometajućih varijabli; b) nema povezanosti između brzine eliminacije alkohola i dobi ispitanika; c) postoji snažna pozitivna korelacija između antropometrijskih parametara ispitanika i brzine eliminacije alkohola iz krvi, odnosno da oni ispitanici koji su teži, viši, a samim tim imaju i veći indeks tjelesne mase, imaju i veću brzinu eliminacije alkohola iz krvi; d) utvrđena je naročito veliki uticaj težine tijela na brzinu eliminacije alkohola [p = .00 ; η2 (eta kvadrat) = .611], a što objašnjava udio varijanse od 61% e) postoji statistički značajna razlika između koncentracijskih grupa u brzini eliminacije alkohola [F = 10.04; p = 0.00; η2 = 0.25], tj. da vrijednost alkoholemije značajno utiče na brzinu eliminacije; f) postoji statistički značajna negativna povezanost između vrijednosti brzine eliminacije alkohola sa varijablama: spol, primanje infuzije, postojanje povrede, krvarenje; g) ne postoji statistički značajna povezanost između vrijednosti brzine eliminacije alkohola sa varijablom koja označava postojanje bolesti u trenutku sprovođenja ispitivanja; h) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su primili infuziju (AS = 0.341, SD = 0.106) i ispitanika koji nisu primili infuziju (AS = 0.160, SD = .04, t = 5.048, p < .05) i to sa većim vrijednostima brzine eliminacije za 0.180 kod ispitanika koji su primili infuziju; i) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su imali povrede (AS = 0.233, SD = 0.097) i ispitanika koji nisu imali povrede (AS = 0.150, SD = 0.032, t = 4.538, p < 0.05) i to sa većim vrijednostima brzine eliminacije za 0.083 kod ispitanika koji su imali povrede; j) postoje statistički značajne razlike u brzini eliminacije alkohola kod ispitanika koji su krvarili (AS = .287, SD = .090) i ispitanika koji su nisu krvarili (AS = 0.188, SD = 0.042, t = 3.245, p < 0.05).

Sve pacijentice su s obzirom na prisustvo metastaza podijeljene u dvije grupe ispitivanu u kojoj je bilo 50 pacijentica i kontrolnu grupu sa takođe 50 pacijentica. Svim pacijenticama je nakon načinjenog mamografskog i ultrazvučnog pregleda, načinjen operativni zahvat na Klinici za Plastičnu i maksilofacijalnu hirurgiju UKC Tuzla, a zatim patohistološkom analizom dobivenih tkivnih uzoraka postavljena dijagnoza karcinoma dojke. Pacijentice iz ispitivane grupe su zatim s obzirom na lokalizaciju sekundarnih depozita podijeljene na dvije podgrupe: pacijentice kod kojih su metastaze prisutne u aksilarnim limfnim čvorovima i pacijentice kod kojih su osim metastaza u aksilarnim limfnim čvorovima bile prisutne udaljene, odnosno udružene metastaze. Svim pacijenticama je prije operativnog zahvata načinjena preoperativna serumska koncentracija tumor markera CA 15-3. U kontrolnoj grupi pacijentica koje su imale patohistološki dokazan karcinom dojki bez dokazanih regionalnih i udaljenih metastaza, sve pacijentice su imale normalnu serumsku koncentraciju tumor markera CA 15-3 koja se kretala od 2,7 do 26,7 U/ml, sa srednjom vrijednošću od 15,12 U/ml. U ispitivanoj grupi svim pacijenticama je patohistološkom analizom tkivnih uzoraka dokazan karcinom dojke i metastaze u regionalnim aksilarnim limfnim čvorovima, a drugim raspoloživim dijagnostičnim sredstvima (CT, UZ abdomena, scintigrafija) prisustvo udaljenih metastaza kod njih 19 (38%). Kod 31 (62%) pacijentice sa prisutnim metastazama samo u regionalnim aksilarnim limfnim čvorovima serumska koncentracija tumor markera CA 15-3 je kod njih 20 imala normalne vrijednosti sa srednjom vrijednošću od 24,115 U/ml, kod 5 pacijentica je bila povišena sa srednjom vrijednošću 34,64 U/ml i kod 6 pacijentica signifikantno povišena sa srednjom vrijednošću 46,516 U/ml. Kod 19 (38%) pacijentica iz ispitivane grupe imali smo prisutne udaljene, odnosno udružene metastaze sa srednjom vrijednošću serumske koncentracije tumor markera CA 15-3 od 214,70 U/ml.

Rezultati istraživanja daju podatke koji pokazuju da je Astigmatizam najprevalentnija refrakcijska anomalija, potom je slijedila miopija, zatim hiperopija i ambliopija. Ovi rezultati su prvi puta prezentirani na teritoriji Bosne i Hercegovine. Rezultati istraživanja su dobar prediktor za određene smjernice, skrining i preventivne periodične preglede djece ovog urasta, unapređenje same okularne higijene i edukacija roditelja u cilju da prepoznaju znake i simptome refraktivnih anomalija i slabovidnosti.

Analizirano je ukupno 180 ispitanica porođenih vakuum ekstrakcijom. I u eksperimentalnoj i kontrolnoj grupi najčešća životna dob porodilja je bila 20-34 godine, bez statistički značajne razlike. U ispitivanoj grupi 76,11% porodilja su bile prvorotke, a u kontrolnoj grupi prvorotke su činile 74,30%, bez statistički značajne razlike. Srednja dužina trudnoće u momentu rađanja u eksperimentalnoj grupi je bila 39,58±1,20 gestacijskih nedelja. Stanje novorođenčeta, testirano Apgar skorom u prvoj minuti nakon rođenja je bilo statistički značajno niže u eksperimentalnoj nego u kontrolnoj grupi (U=9479,5; P<0,0001). Nakon pete minute Apgar skor u eksperimentalnoj grupi je takođe bio statistički značajno niži (U=11985; P<0,0001). U eksperimentalnoj i u kontrolnoj grupi najčešće su se rađala djeca sa tjelesnom masom 2500-3999 g, sa statistički značajnom razlikom u tjelesnoj masi, u korist novorođenčadi iz eksperimentalne grupe (t=2,33; df=378; P=0,021). Najčešća indikaciju za porođaj vakuum ekstrakcijom je bila staza u fazi ekspulzije ploda (86 porodilja ili 47,78%), zatim asfiksija ploda dijagnostikovana kardiotokografski ili Ph–metrijom krvi ploda (72 porodilje ili 40,00%), a zatim spacifična stanja majke, kod 22 porodilje ili 12,22%. Najčešća maternalna komplikacija porođaja vakuum ekstrakcijom je bila ruptura međice prvog stepena, koja je nađena kod 8,89% porodilja, potom ruptura međice drugog stepena, nađena kod 1,67% porodilja dok ruptura međice trećeg stepena nije bilo. Atonija materice kao teška komplikacija porođaja je nađena kod 1,67% prodilja porođenih vakuum ekstrakcijom, dok je u kontrolnoj grupi nađena kod 0,56% porodilja. Statistička obrada podataka je pokazala da postoji statistički značajna razlika u broju maternalnih komplikacija u eksperimentalnoj u odnosu na kontrolnu grupu. Najčešća neonatalna komplikacija je bila kefalhematom sa 3,33%, dok je sljedeća po učestalosti bilo intrakranijalno krvarenje sa 1,67%, ali nije bilo statistički značajne razlike u odnosu na kontrolnu grupu.

Prikazan je rezultat za Globalni QOL koji reprezentuje opšte zdravstveno stanje i kvalitetu života pacijenta koji je statistički značajno bolji nakon 3 te nakon 6 mjeseci od radioterapije nego prije nje (45,9, vs 50,2 vs 79,0; p<0,0001, respektivno). Nije nađena statistička značajnost u fiziološkim funkcijama prije radioterapije te nakon 3 i 6 mjeseci (68.2 vs 67,6 vs 75,7; p=0,15, respektivno). Takođe, nije nađena statistička značajnost u dnevnim funkcijama prije radioterapije i nakon 3 i 6 mjeseci (70.2 vs 74,2 vs 75,1; p=0,65, respektivno). Analizom varijanse je nađena statistička značajnost u emocionalnim funkcijama prije radioterapije i nakon 3 i 6 mjeseci (29,3 vs 37,6 vs 72,7; p<0,0001, respektivno). Statistički su značajno bile bolje i socijalne funkcije prije radioterapije i nakon 3 i 6 mjeseci (24,3 vs 30,4 vs 57,1; p<0,0001, respektivno). Analizom varijanse je nađena statistička značajnost u kognitivnim funkcijama prije radioterapije i nakon 3 i 6 mjeseci (80,5 vs 87,6 vs 93,3; p<0,01, respektivno). Zatim su prikazani statistički značajni rezultati za simptom slabosti, mučnine i povraćanja, simptom gubitka apetita, nesanice,abdominalne boli, nadutosti, gasova (p<0,001). Statistički manje su se javljali simptomi proliva, učestalog mokrenja, dizurije 6 mjeseci od sprovedene radioterapije (p<0,0001). Kod muške populacije pacijenata simptom impotencije je statistički značajno manje bio zastupljen nakon 6 mjeseci od radioterapije u odnosu na period prije i 3 mjeseca nakon radioterapije (p<0,0001). Pacijenti su statistički značajno manje imali izražene simptome suhoće usta, gubitka osjeta okusa (p<0,01; p<0,03) kao i simptomi sjedalne boli i perianalnog/peristomalnog osipa (p<0,01). Autor navodi da nije našao statističku značajnost u kvaliteti seksualne funkcije prije i 3 te 6 mjeseci nakon radioterapije niti za mušku niti za žensku populaciju pacijenata (p=0,25; p=0,58) kao i da 69% pacijentica nisu bile seksualno aktivne. Nije nađena stastistička značajnost za simptome inkontinencije urina (p=0,03), alopecije (p=0,15) i za simptome vezane za terminalnu kolostomu (p=0,04).

Studijom je obuhvaćeno 80 ispitanika, od kojih je 57 (71,3%) bilo podvrgnuto holecistektomiji, dok je preostalih 23 (28,7%) bilo podvrgnuto operaciji hernioplastike. Spolna zastupljenost u uzorku je bila u korist ženskih ispitanika sa udjelom od 47 (58,8%) od ukupnog uzorka, dok je preostalih 33 (41,3%) ispitanika bilo muškog spola, a što je odgovaralo odnosu Ž:M od 1,42:1 Prosječna dob (SD) u ispitivanom uzorku je iznosila 47 (13) godina sa minimumom od 23 i maksimumom od 76 godina. Prethodno iskustvo operativnog zahvata je imalo 27 (33,8%) ispitivanih pacijenata, dok je ostalih 53 (66,3%) bilo podvrgnuto operativnom zahvatu po prvi puta u životu. Prosječne vrijednosti MAP preoperativno i vrijednosti MAP na uvođenju u anesteziju su se razlikovale u prosjeku za 15,04 mmHg (%95CI=11,91-18,18), a što je bilo statistički signifikantno (t=9,55; df=79; p<0,001) (Slika 7). Prosječne vrijednosti MAP preoperativno i vrijednosti MAP na uvođenju u anesteziju su se razlikovale u prosjeku za 15,04 mmHg (%95CI=11,91-18,18), a što je bilo statistički signifikantno (t=9,55; df=79; p<0,001). Međutim, kada je u pitanju srčana frekvenca, detektovana je prosječna razlika od 1,22 (%95CI=-2,12-4,54), a što nije bilo statistički signifikantno. Prosječne vrijednosti Spielbergovog skora u kompletnom uzorku su iznosile 53 sa rasponom od 35 do 75 bodova. Svi pacijenti su imali određeni nivo manifestne anksioznosti prije operativnog zahvata. Komparirane su vrijednosti Spielbergovog skora između ispitanika koji jesu i nisu imali iskustvo prethodnog operativnog zahvata. Iako je postojala blaga tendenca da oni bez iskustva imaju veće nivoe anksioznosti, ipak ta razlika nije bila statistički signifikantna. Učinjena je korelacija između vrijednosti Spilbergovog skora sa jedne strane i razlika u vrijednosti MAP i srčanoj frekvenci, a između mjerenja prije opercije i nakon uvođenja u opštu anesteziju (OA). Nisu detektovane signifikantne korelacije između Spilbergovog skora i razlike u MAP (ρ=0,04; p=0,73), kao i između Spilbergovog skora i razlike u srčanoj frekvenci (ρ=0,13; p=0,27). Evaluirana je potom veza između doze anestetika po kg/TT i Spielbergovog skora. Postojala je statistički signifikantna, srednje jaka i negativna korelacija između ove dvije varijable (r=-0,322; p=0,004). Nakon kontrole za uticaj prethodnog operativog iskustva, utvrđeno je da je nivo anksioznosti prema Spielberg-ovom testu signifikantan prediktor doze primjenjenog anestetika na kgTT, (β=-0,304; p=0,006). Ovo praktično znači da kontrolišući uticaj prethodnog operativnog iskustva, za svaki dodatni bod na Spilbergovoj skali, doza anestetika po kgTT pada za 0,304 mg/kgTT. Nisu nađene statistički signifikantne korelacije između vrijednosti Spilebergovog skora i vrijednosti MAP i srčane frekvence u oba mjerenja.

U istraživanje je bilo uključeno 114 ispitanika, podijeljenih u dvije skupine po 57 ispitanika, kod kojih je revaskularizacija zbog aorto-ilijakalne bolesti urađena primjenom retroperitonealnog i transperitonealnog pristupa. Od ukupnog broja ispitanika u retroperitonealnoj skupini njih 48 (84,2%) je bilo muškog a 9 (15,8%) je bilo ženskog spola. Prosječna životna dob u trenutku operativnog tretmana (SD) u retroperitonealnoj skupini je iznosila 63 (±9,42) godine i kretala se u rasponu od 35 do 79 godina.U transperitonealnoj skupini njih 42 (73,7%) je bilo muškog a 15 (26,3%) je bilo ženskog spola. Prosječna životna dob u trenutku operativnog tretmana (SD) u transperitonealnoj skupini je iznosila 60,42 (±7,49) godine i kretala se u rasponu od 44 do 74 godine. Upoređivanjem dužine trajanja operacije, izraženu u minutama, između ispitivanih skupina nađena je statistički značajna razlika između skupine gdje je korišten retroperitonealni pristup (M=201.66, SD = 43.09) i skupine gdje je korišten transperitonealni pristup (M=267.37, SD=47.56); p<0.001. Statistički signifikantna razlika je nađena upoređivanjem količine dreniranja između ispitivanih skupina, retroperitonealne skupine (M=56.14, SD = 55.50) i skupina gdje je korišten transperitonealni pristup (M130.71, SD=92.34); p<0.001. Dužina postoperativnog boravka u Jedinici intenzivne terapije izražena je u danima. Između ispitivanih skupina takođe je nađena statistički značajna razlika, od retroperitonealnog pristupa (M=1.10, SD = 0.36) a kod transperitonealnog (M=2.46, SD=1.25); p<0.001. Pacijenti sa retroperitonealnim pristupom kraće su boravili u JIT od pacijenata kod kojih je primjenjen transperitonealni pristup. Što se tiče vremena koje je potrebno za uspostavljanje motiliteta crijeva, (radi objektivizacije praćeno je vrijeme do pojave stolice) koje je izraženo u danima, između ispitivanih skupina nađena je značajna razlika. Za retroperitonealni pristup (M=4.39, SD = 1.05) a za transperitonealni (M=5.59, SD=1.19); p<0.001. Kod pacijenta kod kojih je korišten retroperitonealni pristup ranije se uspostavljala normalna crijevna peristatlitka u odnosu na pacijenate kod kojih je primijenjen transperitonealni pristup. Upoređivanjem dužine hospitalizacije između ispitivanih skupina, izraženom u danima, nađena je značajna razlika između skupine gdje je korišten retroperitonealni pristup (M=9.26, SD = 1.95) i skupine gdje je korišten transperitonealni pristup (M=11.00, SD=1.96); p<0.001. Pacijenti sa retroperitonealnim pristupom ranije su otpuštani sa klinike od pacijenata kod kojih je primjenjen transperitonealni pristup što je djelimično i očekivano obzirom na rezultate ranije analizirane parametre. Cijena operativnog zahvata između ispitivanih skupina, je analizirana i izražena u KM. Obzirom na razlike u cijeni operativnog zahvata (operativni zahvat sa retroperitonealnim ili transperitonealnim pristupom) , dužinu boravka u JIT i ostale analizirane parametre i dobijene rezukltate , što se djelimično moglo i očekivati, nađena je značajna razlika između skupina , za retroperitonealnu skupini (M=2394,98, SD = 346,67) i za transperitonealnu skupinu (M=2933,71, SD=428.10); p<0.001. Ukupna cijena operativnog zahvata u retroperitonealnoj skupini je značajno niža od cijene operativnog zahvata gdje je korišten transperitonealni pristup. Hi-kvadrat test nezavisnosti nije pokazao značajnu vezu između ishoda i vrste operativnog zahvata p=1,00 , takođe nije pokazao značajnu vezu između prisutnih komplikacija i vrste operativnog zahvata p=0.29.